Deze man veegt de FIFA schoon

Cornel Borbély, de hoofdonderzoeker van de ethische FIFA-commissie, heeft de jacht geopend op Sepp Blatter en Michel Platini. Wie is de man die zegt de FIFA te ontdoen van corruptie?

Cornel Borbély: „Ik ga over de conclusies van de onderzoeken.” Foto Ruben Sprich/ Reuters

„Niemand bij de FIFA kan mij iets opdragen, helemaal niemand”, zei Cornel Borbély (36) bij zijn aanstelling als voorzitter van de ethische commissie van de wereldvoetbalorganisatie. Hij kondigde aan schoon schip te maken en onafhankelijk van de FIFA te opereren. Gisteren werd oud-vicevoorzitter Jack Warner door Borbély voor het leven verbannen uit de voetballerij. Warner was betrokken bij meerdere fraudezaken.

Het is niet de eerste daad van de ambitieuze Zwitser, die nog geen jaar in functie is. Eerder zette hij Chuck Blazer (uitvoerend comité) en Jérôme Valcke (secretaris-generaal) uit hun functie en begon hij onderzoeken naar zaken over smeergeld, corruptie en duistere deals met tv-gelden.

Borbély begon zijn carrière in 2003 als trainee bij een lokale rechtbank en groeide in 2007 uit tot openbaar aanklager, om zich binnen een jaar te specialiseren in economische delicten. Drie jaar later kwam hij aan het hoofd te staan van de Zwitserse equivalent van de belastingopsporingsdienst FIOD.

Cvcornelborbély Neutral

Hij bepaalt wat er onderzocht wordt en wanneer

In 2013 werd Borbély secondant van Michael Garcia, een Amerikaanse jurist en zijn voorganger als hoofd van de ethische commissie. Dat orgaan ligt sinds alle omkopingsschandalen bij de FIFA zwaar onder vuur; het zou niet onafhankelijk opereren ten opzichte van de topmensen in de eigen organisatie. Het duo Garcia-Borbély ondervond dat eind 2014. Zij presenteerden toen een meer dan 300 pagina’s tellend rapport over de toewijzing van WK’s en de walm van corruptie waarin die zich voltrok. Dit was nog voordat veel meer bekend werd over de illegale handelingen.

De inhoud van dat rapport bleef echter geheim. Er werd alleen een samenvatting gepubliceerd. Uit onvrede daarover en de in zijn ogen slechte samenvatting, stapte Garcia eind 2014 op en werd opgevolgd door Borbély.

De jonge Zwitser, die op dat moment net zijn eigen advocatenkantoor geopend had en docent was bij verscheidene universiteiten, maakte meteen duidelijk dat zoiets niet meer mocht gebeuren. „Ik beslis of iets moet worden onderzocht en ik ga over de conclusies van de onderzoeken. Ik ben volstrekt onafhankelijk. Het zal niet gebeuren dat het uitvoerend comité van de FIFA zich ergens mee bemoeit.”

Borbély is een streber die zich wil laten gelden in een old boys-netwerk. Bij het FIFA-congres na zijn benoeming eiste hij meer macht. De voorzitter wilde dat zijn commissie onder meer de mogelijkheid kreeg informatie vrij te geven tijdens lopende onderzoeken naar corruptie, ongeacht de mening van de FIFA-top. Borbély wilde dat zijn commissie standaarden conform de Zwitserse en Europese wetgeving kan hanteren. Volgens hem is dat de manier om de organisatie van corruptie te ontdoen. De FIFA ging akkoord.

En nu zijn Blatter en Platini aan de beurt

De Zwitserse advocaat opent nu, gesterkt door de publieke opinie, de politiek en instanties als de FBI, de jacht op FIFA-voorzitter Sepp Blatter en UEFA-voorzitter Michel Platini. Blatter wordt er onder meer van verdacht 1,8 miljoen euro uit de FIFA-kas te hebben betaald aan Platini voor diensten, geleverd tussen 1999 en 2002. De Zwitserse openbaar aanklager is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar Blatter en hoorde Platini als getuige én als verdachte. Beide voetbalbestuurders ontkennen dat er iets mis is met de transactie, die pas in 2011, net voor de herverkiezing van Blatter, werd uitgevoerd.

Nog voordat de aanklager een zaak rond heeft, kan Borbély beiden schorsen. FIFA-functionarissen moeten namelijk van onbesproken gedrag zijn. Het zou het vroegtijdige einde van scheidend voorzitter Blatter betekenen. Ook Platini’s ambitie hem op te volgen behoort dan niet meer tot de realiteit.

    • Bas Tooms