Besluit over ontmanteling zeven rechtbanken opnieuw uitgesteld

Een besluit over bezuinigingsmaatregel waarbij zeven Nederlandse rechtbanken een flink aantal taken zou verliezen, is opnieuw uitgesteld. De Raad voor de Rechtspraak en de presidenten van de gerechten stellen vast te houden aan besparingen op 7 van de 32 zittingsplaatsen, maar willen nu nog geen “onomkeerbare stappen” zetten.

Het besluit over ontmanteling van zeven Nederlandse rechtbanken is uitgesteld tot eind november. Foto ANP/ Lex van Lieshout

Een besluit over de bezuinigingsmaatregel waarbij zeven Nederlandse rechtbanken een flink aantal taken zou verliezen, is opnieuw uitgesteld. De Raad voor de Rechtspraak en de presidenten van de gerechten stellen vast te houden aan besparingen op 7 van de 32 zittingsplaatsen, maar willen nu nog geen “onomkeerbare stappen” zetten. Dat hebben zij in een brief aan Minister van Veiligheid en Justitie Ard van der Steur (VVD) laten weten.

De presidenten van de Nederlandse rechtbanken en gerechtshoven hebben maandag met elkaar overlegd over het bezuinigingsplan en zeggen nu de politieke besluitvorming te willen afwachten. Eind november wordt de Justitiebegroting in de Tweede Kamer behandeld.

Het kabinet wil dat er fors bezuinigd wordt op de rechtbank. Het eigen vermogen is tussen 2013 en 2015 teruggelopen van vijftig miljoen naar nul euro. Bovendien is er vanaf 2020 een tekort van 32 miljoen euro. Volgens de Raad voor de Rechtspraak is er nog eens 20 miljoen euro extra nodig als niet bezuinigd wordt op de huisvesting van de kleinere rechtbanken, stelt de Raad voor de Rechtspraak.

Wat moet er gaan gebeuren volgens het plan?

De bedoeling is dat van zeven rechtbanken het takenpakket wordt ingeperkt. Zij mogen volgens het reorganisatieplan, dat de Raad voor de Rechtspraak eind augustus publiceerde, geen complexe strafzaken of ingewikkelde civiel- of bestuursrechtelijke zaken meer behandelen. Het gaat om de rechtbanken in Alkmaar, Almelo, Assen, Dordrecht, Lelystad, Maastricht en Zutphen. In plaats daarvan zouden ze zich moeten beperken tot kantonzaken, enkelvoudige bestuursrechtelijke zaken, veelvoorkomende strafrechtelijke zaken zonder gedetineerden en mogelijk familiezaken.

Hiermee zouden de kleinere rechtbanken niet meer aan extra eisen hoeven te voldoen die aan zwaardere rechtszaken worden gesteld, zoals het aanhouden van grote zittingszalen en het inzetten van extra beveiligingspersoneel.

Nederland kent elf rechtbankarrondissementen met in totaal 32 zittingslocaties. Die zouden in het bezuinigingsplan wel intact blijven, maar met zeven daarvan dus in een andere functie.

rechtbanken2020

Kritiek van rechtersvakbond en gemeenten

Op het besluit kwam flinke kritiek van rechtersvakbond Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak (NVvR). Zij menen dat het proces “veel te snel” gaat, zonder “zorgvuldige consultatie” van de rechtbanken. Ook gemeenten vonden dat ze te weinig tijd kregen om de gevolgen van het besluit in kaart te brengen. Ze vrezen dat de bezuinigingen gevolgen hebben voor de lokale economische situatie van de steden waar de rechtbank ontmanteld gaat worden.

Ook bestaat de vrees dat met de taakverschuivingen de rechtspraak ontoegankelijk zou worden voor de ‘gewone burger’. Daarover zegt de Raad voor de Rechtspraak nu:

Zorgen zijn er over de toegang tot de rechter. Die toegang is echter niet in het geding; zaken die dicht
bij de burger staan worden ook na uitvoering van de plannen dicht bij de burger behandeld.

Eerder al ging het personeel van de rechtbank in Almelo in staking tegen de bezuiniging en diende de president van de rechtbank Noord-Holland Evert van der Molen zijn ontslag in omdat hij zich ‘niet kon vinden’ in de maatregelen.

Motie PVDA en ChristenUnie

Twee weken geleden vroeg de Tweede Kamer al om uitstel van de beslissing. Ook die wens is volgens de Raad voor de Rechtspraak meegenomen in het besluit.

Twitter avatar arieslob Arie Slob Motie Slob/Samsom aangenomen. Voorgenomen ontmanteling rechtbanken in Almelo/Assen/Lelystad/Maastricht/Zutphen/Alkmaar/Dordrecht van tafel.
Twitter avatar arieslob Arie Slob Nu moet er voor de rechtbanken een ander plan gemaakt worden met draagvlak van betreffende gemeenten.