Mail je veel? Dat is slecht voor het milieu

Foto ANP

Een mailtje van één megabyte dat vijf minuten op een computerscherm staat, veroorzaakt zo’n 20 gram kooldioxide. Wie dagelijks twintig e-mails leest produceert daarmee jaarlijks ongeveer evenveel broeikasgassen als iemand die 1.000 kilometer in een auto rijdt – tenminste, als de mails niet ook nog een zware bijlage hebben of worden uitgeprint.

Deze berekening op de Belgische website energids.be is een schatting. Zo maakt het uit of je de mail leest op een smartphone, een laptop of een oude desktop. En natuurlijk zijn niet alle e-mails 1 MB groot of duurt het vijf minuten voordat ze in de prullenbak verdwijnen.

Internetten is niet zo schoon als het lijkt

Wat de cijfers tonen is dat internetten niet zo schoon is als het lijkt. Mark Mills van adviesbureau Digital Power Group berekende in het rapport The Cloud Begins With Coal, dat een intensief gebruikte iPhone jaarlijks twee keer zoveel energie verbruikt als een koelkast van gemiddelde omvang. Niet zozeer door het toestel zelf, maar door alles wat ermee wordt gedaan.

Rapport Mark Mills - Cloud Begins With Coal

En het dataverkeer groeit nog steeds in een ongekend tempo. Volgens het internetconcern Cisco ging het in 1992 dagelijks om 100 gigabytes aan data. Cisco schat dat dit in 2019 oploopt tot meer dan 50.000 GB. Per seconde.

Dat dataverkeer kost energie, maar dat is niet de grote boosdoener. Al die informatie wordt ergens opgeslagen. En steeds vaker gebeurt dat in de ‘cloud’. Dat zijn fysieke ruimtes – meer dan drie miljoen verspreid over de wereld – die permanent grote hoeveelheden energie opslurpen.

Milieugroepen willen ander beleid

Volgens de Open Data Center Alliance is de uitstoot van broeikasgassen door de IT-sector inmiddels groter dan die door de luchtvaart. Bedrijven als Apple, Google en Microsoft zoeken permanent naar mogelijkheden om hun dataopslag duurzamer te maken. De kosten voor al die elektriciteit lopen in de tientallen miljarden euro’s per jaar.

Toen Facebook in 2010 bijvoorbeeld plannen maakte voor een gigantisch datacentrum in Oregon in de buurt van een kolencentrale die de stroom zou leveren, begonnen Facebookers, gesteund door Greenpeace, de actie ‘Unfriend Coal’. De directie bezweek, en rapporteert sinds 2011 jaarlijks over zijn ‘Carbon & Energy Impact’.

Apple meldt in zijn jaarlijkse Environmental Responsibility Report trots dat zijn dataopslag in de VS volledig klimaatneutraal gebeurt. Het datacentrum in North Carolina krijgt dagelijks 60 tot 100 procent van zijn stroom van eigen zonnepanelen en brandstofcellen. Critici wijzen er overigens op dat de rest komt van kolen- en kerncentrales van Duke Energy, de grootste en meest vervuilende stroomleverancier van North Carolina.

Vooral de koeling kost veel water

Koeling is de achilleshiel van datacentra. Niet voor niets wordt het EcoDataCenter gebouwd in Zweden, in een regio waar de gemiddelde jaartemperatuur ongeveer 5 graden Celsius is.

Voor die koeling is veel water nodig. En omdat klimaatverandering juist leidt tot droogte, wordt water een schaarser goed. En wordt het probleem nijpender.

Kaveh Madani van het Imperial College in Londen:

“Mensen realiseren zich niet dat ze water kunnen besparen door hun smartphone op vliegtuigmodus te zetten en minder tijd door te brengen op Facebook en Youtube.”

In een vorige maand verschenen artikel in het wetenschappelijk tijdschrift Sustainability over de ‘watervoetafdruk’ van datacentra wagen Madani en zijn collega’s zich aan een eerste ruwe schatting: het downloaden van een gigabyte aan data kost tussen de 1 en 205 liter water.

    • Paul Luttikhuis