In Kunduz wappert de Talibaan-vlag weer

In Kunduz, de stad waar Nederland politiemensen trainde, zijn de Talibaan teruggekeerd. De stad is van symbolisch belang.

Deze Afghanen vertrekken uit Kunduz, uit angst voor de terugkeer van de Talibaan. Foto Reuters

De Talibaan hebben in Afghanistan de aanval ingezet op de noordelijke stad Kunduz. Volgens een politiewoordvoerder hadden de strijders gisteravond al de helft van de stad in handen en waren ze doorgedrongen tot het centrum. Persbureau AP meldde dat de stad gisteravond al was gevallen.

Kunduz, waar Nederland tot 2013 hielp bij het trainen van politiemensen, is de vijfde, strategisch gelegen stad van Afghanistan. Wie Kunduz beheerst, controleert de wegen naar Tadzjikistan en Oezbekistan, waarvandaan het Afghaanse leger cruciale militaire voorraden betrekt.

Al sinds vorig jaar is het onrustig in de provincie Kunduz. De Talibaan namen enkele districten in. Eind april vielen ze Kunduz-Stad ook al aan. Die aanval werd na ruim een week van zware gevechten afgeslagen. Dat gebeurde pas nadat versterkingen waren gearriveerd, onder wie ervaren commando’s van het Afghaanse regeringsleger. Sindsdien was Kunduz min of meer omsingeld door de Talibaan.

Afgang

Volgens de Pakistaanse Talibaan-expert Ahmed Rashid zal het de Talibaan deze keer lukken de stad in te nemen. Hij noemde dat voor de BBC „een enorme afgang voor de regering van president Ghani.” Precies een jaar geleden werd Ashraf Ghani beëdigd als president.

Het offensief van de Talibaan begon maandagnacht, even na drie uur. Honderden strijders vielen vanuit verschillende kanten aan. Vooral in het zuiden rukten de Talibaan verrassend snel op. Ze veroverden buurt na buurt. „Ik zie hun strijders overal rondlopen”, zei een inwoner tegen de BBC.

Tegen het middaguur drongen strijders het provinciale ziekenhuis binnen. Volgens een arts bleven de Talibaan maar kort en waren ze op zoek naar „hun gewonde vijanden”. Tegen de middag meldden bewoners dat de Talibaan hun vlag hadden gehesen op het centrale plein van de stad. Aan het begin van de avond namen ze een gebouw van de VN-missie in Afghanistan in en veroverden ze de gevangenis. Naar verluidt zaten daar honderden Talibaan-strijders vast.

Op filmpjes die circuleerden op Twitter is de beschieting van een politiebureau te zien. Het gesis van de raketgranaten en hun explosies als ze inslaan, zijn duidelijk te horen. In een ander filmpje zijn Talibaan-strijders te zien die drie gepantserde voertuigen in handen hebben, beschilderd in de camouflagekleuren van het Afghaanse leger. Ze roepen ‘Zindabad Emirati Islami Afghanistan’ – ‘De overwinning is aan het Islamitische Emiraat van Afghanistan’, de officiële naam van de Talibaan-regering die voor 2001 het grootste deel van Afghanistan bestuurde.

Angst voor de IMU

Volgens regeringsbronnen zijn onder de strijders veel manschappen van de Islamitische Beweging van Oezbekistan (IMU), die nauw samenwerkt met Al-Qaeda. IMU-strijders worden door Afghanen en Pakistanen (ook daar is de groep actief) gevreesd om hun wreedheid.

Kunduz is voor de Talibaan ook een symbolisch belangrijke stad. Pas toen Kunduz viel, eind 2001 na de Amerikaanse inval, was duidelijk dat het destijds gedaan was met het Talibaan-regime. Vanaf 2004 hebben de Talibaan een comeback gemaakt.

Sinds de terugtrekking van het overgrote deel van de NAVO-troepen eind vorig jaar plegen de Talibaan steeds vaker ongestraft aanvallen met grote groepen strijders. De Nederlandse F-16’s die eerder in Afghanistan actief waren om luchtsteun te bieden aan NAVO-troepen en Afghaanse eenheden, worden nu ingezet boven Irak.

In Tadzjikistan en Kirgizië hebben de Russen grote militaire bases. Als Kunduz valt, zei Ahmed Rashid tegen de BBC, „zullen de Russen erg ongerust worden”.

    • Joeri Boom