Rajoy: gesprekken met Catalanen prima, maar niet over afsplitsing

De Spaanse regering staat open voor gesprekken met de nieuwe regering in Catalonië, maar niet over onafhankelijkheid. En dat is nou net waar de Catalanen gisteren, verkapt, over stemden.

De Spaanse premier Mariano Rajoy spreekt op een persconferentie. Foto AFP/ Pierre-Philippe Marcou

De Spaanse regering staat open voor gesprekken met de nieuwe regering in Catalonië, maar die gesprekken moeten wel “binnen de wet” plaatsvinden. Dat heeft premier Mariano Rajoy vandaag gezegd, een dag na de regionale verkiezingen in de regio, die eigenlijk vooral een graadmeter voor steun voor onafhankelijkheid waren. Gesprekken tussen de twee regeringen zullen niet over die onafhankelijkheid gaan, benadrukte Rajoy, want dat zou tegen de wet in gaan.

“Er kunnen veel dingen worden besproken”, zei Rajoy op een persconferentie volgens persbureau Reuters, “maar zolang ik de regering leid, ga ik niet de eenheid van Spanje, niet de nationale soevereiniteit of de vrijheid van alle Spanjaarden ter discussie stellen”. Om daaraan toe te voegen: “Ik ben bereid te luisteren, maar ben niet bereid om de wet te negeren.”

Moeilijk

De verkiezingen in Catalonië toonden gisteren een verdeeld Catalonië. De ‘Samen voor Ja’-alliantie van enkele pro-onafhankelijkheidspartijen wonnen 62 van de 135 zetels in het Catalaanse parlement. Dat was zes te weinig voor een meerderheid.

Nu kan de alliantie steun zoeken bij de CUP, de Candidatura d’unitat Popular, die tien zetels won. Probleem is alleen dat, hoewel deze partij ook voor onafhankelijkheid is, ze fel tegenstander is van Artur Mas, de Catalaanse president. Volgens analisten is de keuze moeilijk, schrijft persbureau AP: of de achterban verloochenen door steun te verlenen, of de onafhankelijkheidscampagne mogelijk beschadigen door Mas te dwingen af te treden.

Verdeeld

De oppositie vierde gisteren haar eigen feestje na de uitslag. Want hoewel de separatistische partijen in totaal een meerderheid van de zetels hebben bemachtigd, heeft 52 procent van de kiezers tégen onafhankelijkheid gestemd. Ciudadanos, met 25 zetels verrassend de grootste oppositiepartij, eiste direct al Mas’ aftreden. Zij vinden dat de meerderheid van de 5,5 miljoen stemmers gisteren “Mas de rug toe heeft gekeerd”, schrijft onze correspondent Koen Greven vandaag in NRC. Ciudadanos, net als de CSP en het PSC en regeringspartij PP willen dat de eenheid van Spanje in stand wordt gehouden, al dan niet met meer autonomie voor Catalonië.

Verboden

De roep op onafhankelijkheid vanuit Catalonië is echter wel sterker dan ooit. Waar de Schotten vorig jaar toestemming kregen een referendum te houden over onafhankelijkheid - dat werd beantwoord met een ‘nee’ - kregen de Catalanen dat niet. Op 9 november vorig jaar hield de regio alsnog een (verboden) referendum, waar zo’n 80 procent van de 2,2 miljoen Catalanen die stemden zich voor afscheiding uitspraken. Mas vond dit sentiment voldoende om vervroegde regioverkiezingen uit te schrijven, die eigenlijk een verkapte volksstemming over onafhankelijkheid zou worden.