Een zege voor de vluchtelingen

Slowaak Peter Sagan maakt na demarrage in één klap teleurstelling over reeks tweede plaatsen goed.

Foto Rob Brown/AP

Recht uit het hart greep de grote kampioen de gelegenheid om de wereld te vertellen wat hem bezig hield. „Het is duidelijk dat er iets moet veranderen in de wereld want we zitten met een groot probleem”, sprak Peter Sagan nadat hij in het Amerikaanse Richmond (Virginia) op schitterende wijze de wereldtitel op de weg had behaald. Natuurlijk was de 25-jarige Slowaak blij met zijn eerste regenboogtrui. Maar vrijwel direct vroeg hij in zijn eerste korte interview na afloop aandacht voor de vluchtelingenproblematiek in Europa. „Ik heb angst voor de toekomst. Ik hoop dat de mensen veranderen en dat de sport daarbij kan inspireren.”

Uitgelaten gaf Sagan na afloop zijn fiets snel aan een WK-official om met gebalde vuisten de titel te vieren. Weg met de helm, hand door het gelikte kapsel. De looks van een vedette. Kon hij hooguit nog tweede worden in belangrijke wedstrijden, kon hij geen wedstrijden van boven de 250 kilometer winnen? Hier was zijn antwoord, met een meesterlijke finale op het WK. Machtige demarrage op het laatste steile kasseiklimmetje, adembenemende acrobatiek in de afdaling, drie keer sterven maar niet doodgaan in de laatste honderden meters vals plat naar de finish en met losse handen lachend over de eindstreep.

Een high five met collega-vedette Tom Boonen en andere buitenlandse toppers. Op de stoep naar de huldiging nog even een wheelie, zijn handelsmerk, met één hand aan het stuur. Een lange omhelzing met zijn vriendin. En dan ondanks alle adrenaline toch het bredere perspectief zien, van de vluchtelingen. „Vooraf had ik al tegen mijn vriendin gezegd dat ik het zou hebben over dit probleem als ik wereldkampioen zou worden. Ik ben daarmee bezig. Er moet iets veranderen in de wereld.”

Dumoulin beste Nederlander

Niemand in het peloton die na een levendige afvalkoers van 259,2 kilometer iets wilde afdingen op de zege van Sagan, of die hem de zege misgunde. „Hij is de meer en meer dan verdiende winnaar”, loofde Tom Dumoulin voor de camera van de NOS. De revelatie van de afgelopen Vuelta probeerde zelf in de laatste kilometer het gat naar de koploper nog te dichten, leek even op weg naar het podium maar eindigde ten slotte als beste Nederlander op de elfde plaats. „Ik had een mooi gaatje maar werd op het laatst nog voorbijgereden door veel te veel mensen.”

De Nederlandse ploeg maakte de wedstrijd vanaf het begin zwaar. Tempobeul Jos van Emden joeg in de eerste rondes kilometers lang achter een groepje vroege vluchters. „We hadden de ambitie om te gaan koersen, wilden het gat niet tot acht of tien minuten laten groeien.” Later in de wedstrijd viel de aanvalslust van Bauke Mollema en Robert Gesink op, die ontketend als zelden tevoren mee op kop reden in elke kleine ontsnapping. Kopman Niki Terpstra, vooraf door niemand minder dan Eddy Merckx uitgeroepen tot topfavoriet, hoefde intussen geen trap te veel te doen. De nationaal kampioen kon zich richten op een ultieme aanval in de slotronde.

Als tiende draait Terpstra achter ploeggenoot Sebastian Langeveld Libby Hill Park op, voor de laatste reeks korte klimmetjes. Boven, op krap vier kilometer voor de finish, lijkt het moment ideaal. De Tsjech Zdenek Stybar, zijn ploeggenoot bij Etixx-Quickstep, rijdt na een gestrande aanval op kop en laat een gat vallen. Zoals de Deen Kim Andersen deed toen Joop Zoetemelk in 1985 als laatste Nederlander naar de wereldtitel sloop? Maar Terpstra – vorig jaar winnaar van Parijs-Roubaix en dit jaar tweede in de Ronde van Vlaanderen – komt niet weg. Hij eindigt als dertiende. „Soms moet je de mazzel hebben dat er een halve seconde wordt geaarzeld. Nu werd er wel meteen gereageerd en bleek de counterattack de goede.”

Alles wat hij in zijn massieve dijen heeft legt Peter Sagan in de demarrage op 23rd Street, door Boonen voorafgaand aan het WK bestempeld als „een halve Paterberg”. Seconde voor seconde loopt de kopman van Tinkoff-Saxo uit. In de afdaling hangt hij met doodsverachting over zijn stuur, om er zelfs in die houding nog een paar machtige pedaalslagen uit te persen. Hij overleeft het vals plat van Governor Street en wint. Achter hem sprinten de Australiër Michael Matthews en de Let Ramunas Navardauskas naar zilver en brons.

„Ik wilde hier de sprint niet afwachten, moest mijn moment kiezen en alleen gaan”, verklaarde Sagan na afloop. „Het voelt geweldig om solo over de streep te rijden op een WK.” Veel en van alles won hij al, maar een echte hoofdprijs? Sponsor Oleg Tinkov eiste dit jaar vergeefs een klassiekerzege van zijn dure kopman, die schitterde in de Tour maar steeds strandde op de tweede plaats. Ritwinst in de Vuelta werd overschaduwd door een val na een aanrijding met een motor.

In Utah bereidde hij zich in stilte voor op het WK, met zijn broer en ploeggenoot Juraj. Samen groeiden ze op in een arbeidersgezin in het Slowaakse stadje Zilina. Inmiddels is hij de duurbetaalde ster van het profpeloton, in de regenboogtrui bovendien. Maar niet vergeten waar hij vandaan komt. „De wereld moet veranderen.”