#DvdW: Vandaag stierf John Dos Passos exact 45 jaar geleden

Voor zijn Dagkalender van de Wereldliteratuur bekijkt journalist en schrijver Pieter Steinz dagelijks wat er actueel is in Boekenland. Vandaag is niet alleen de sterfdag van Herman Melville (1891) en Émile Zola (1902), maar ook van de auteur van twee klassiekers uit de Amerikaanse literatuur: de grotestadsroman Manhattan Transfer en de trilogie U.S.A.

De als kleinzoon van Portugese immigranten geboren John Dos Passos (1896-1970) was een geëngageerd schrijver. Volgens hem moest de literatuur de confrontatie aangaan met ‘de moorddadige krachten van de geschiedenis’. Van l’art pour l’art moest hij weinig hebben, al Passosverwerkte hij in zijn realistische boeken over gewone mensen de stream of consciousness en de collagetechnieken uit de modernistische traditie van Hemingway en Faulkner. In zijn eerste romans keerde hij zich tegen de zinloosheid van de oorlog, die hij had meegemaakt als ambulancerijder aan het front in Frankrijk en Italië. Daarna schreef hij meesterwerken als Manhattan Transfer en de trilogie U.S.A.

In U.S.A., dat bestaat uit The 42nd Parallel (1930), 1919 (1932) en The Big Money (1936), schetste hij een somber panorama van kapitalistische hebzucht en degeneratie in de Verenigde Staten tussen 1900 en 1927; het resultaat is een compendium van krantenartikelen, ironische biografietjes van beroemde en beruchte Amerikanen, monologues intérieurs die zich laten lezen als prozagedichten en levensbeschrijvingen van een aantal doorsnee-Amerikanen. Voor hen is er na de 1200 bladzijden niet veel hoop over: Dos Passos’ Amerika is een corrupte, cynische en ontwortelde grootmacht.

Voor meer afleveringen van deze Dagkalender, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.

    • Pieter Steinz