De geboorte van een huidkanker-app

Je bedenkt een app die levens kan redden. Hoe breng je die op de markt? Zo deed huidkankerdetectie-app SkinVision het.

Ilustratie Bjorn Gort Illustratie Bjorn Gort

Drie jaar geleden had een promovendus in Roemenië een idee: wat als de kennis uit haar onderzoek naar plantengroei ook zou kunnen helpen bij het opsporen van huidkanker? Het zou levens kunnen schelen: alleen al in Nederland overlijden jaarlijks achthonderd mensen aan huidkanker. Nu is er een app voor, van het Nederlandse bedrijf SkinVision.

Dit is lang niet de enige gezondheidsapp die te krijgen is. In maart dit jaar stonden er zo’n 100.000 in de appstore, schreef The New York Times. En dan gaat het niet alleen over apps die de hartslag meten tijdens het hardlopen of de calorieën in een maaltijd telt. Er zijn apps die diabetici helpen het insulinegebruik bij te houden, of parkinsonpatiënten voorzien van dagelijkse oefeningen.

Acht op de tien start-ups verdwijnen binnen een jaar weer. Binnen de digital healthcare, waar gezondheidsapps onder vallen, is het zelfs nog moeilijker te overleven, zegt Maarten den Braber, expert digital health-technologie. Doordat er veel onderzoek nodig is, duurt het langer voor het product op de markt is en dus ook langer voor er iets aan te verdienen is. Den Braber: „Dan heb je dus eerst véél geld van investeerders nodig.”

SkinVision zamelde zo’n 6 miljoen euro in. „Een uitzonderlijke knappe prestatie”, volgens Den Braber. Voor Nederlandse begrippen is dat een flink bedrag. Inmiddels is de app in 54 landen beschikbaar en wereldwijd zo’n 250.000 keer gedownload.

Hoe ging dat in zijn werk? Voor een deel volgens de standaardformule van de start-up: goed idee --> team --> investeringen --> op de markt brengen. Maar bij de gezondheidsmarkt komt meer kijken. Zo deed SkinVision het.

Het idee

Boekarest, Roemenië, 2011. De Roemeense promovenda wiskunde Andreea Udrea doet onderzoek naar de groei van planten, om precies te zijn naar fractal geometry. Dat is een bekende theorie uit de biologie om de groei van sommige planten in kaart te brengen: elk onderdeel vermenigvuldigt zich, maar dan net wat kleiner.

Udrea wil deze theorie inzetten in de medische wetenschap. Een moedervlek groeit namelijk, net als bijvoorbeeld broccoli, op deze manier. Een moedervlek die zich op een niet-natuurlijke, chaotische manier ontwikkelt, zou weleens een melanoom kunnen zijn – een gevaarlijke vorm van huidkanker.

Ze ontwikkelt een algoritme dat de groei van een moedervlek toetst aan de hand van een aantal factoren en een grote fotodatabase. Udrea vindt twee dermatologen die haar helpen bij het bepalen van die factoren. Ze is immers zelf geen dokter en weet niet wat een gewone ‘gekke’ moedervlek onderscheidt van een melanoom.

Het team

San Francisco, Verenigde Staten, 2012. Udrea’s idee wordt tweede op de IBM smartcamp, een wedstrijd voor start-ups. Het idee achter de app van SkinVision is helder: de gebruiker maakt een foto van zijn moedervlek en de app geeft een rood, oranje of groen advies. Rood betekent: dit ziet er gek uit, ga naar een dermatoloog.

Als prijs is er geld van een Nederlandse investeerder die SkinVision naar Amsterdam haalt. Deze investeerder formeert een Nederlands team dat het bedrijf verder moet helpen. Onder hen Dick Uyttewaal, inmiddels directeur van SkinVision. Er blijft een team in Roemenië, met onder anderen de twee dermatologen en wiskundige Udrea. Zij hebben naast SkinVision nog een eigen baan in Roemenië en kunnen niet fulltime in Nederland zijn.

De samenwerking tussen het Nederlandse en Roemeense team ging volgens Uyttewaal niet altijd makkelijk. Vanwege de fysieke afstand en de taalbarrière, maar vooral „door een verschil in denken”.

In Roemenië heerst een meer intuïtieve cultuur, zegt Uyttewaal. Heel anders dan de meer rationele, gestructureerde Nederlandse manier van denken. „Het Roemeense team is goed in problemen oplossen en komt daardoor met grote doorbraken. Het Nederlandse team is goed in het vroegtijdig zien en beschrijven van die problemen.”

Team-Nederland richt zich vooral op de commerciële kant, zoals het bedrijfsmodel en de marketing. Een klein designbedrijf in Roemenië ontwerpt de daadwerkelijke app. Udrea en de dermatologen blijven de ‘achterkant’ verbeteren: ze voegen foto’s toe aan het databestand waardoor het algoritme beter werkt en accurater wordt.

Daar zit ook meteen een probleem: de reactie van veel dermatologen is aanvankelijk sceptisch. ‘Een app kan niet het werk overnemen waar ik jarenlang voor gestudeerd heb’, vinden ze. „Daarom zijn early adopters erg belangrijk”, zegt Uyttewaal. Mensen die er iets in zien en dat verspreiden binnen hun vakgebied. Bovendien, zegt Uyttewaal, vertelt de app je niet of je huidkanker hebt. „Dat moet nog steeds een dermatoloog doen.”

Omdat de ontwikkeling van zo’n app uit meerdere fases bestaat, zijn er verschillende mensen nodig, met verschillende expertise. Dat is lastig, zegt Uyttewaal, want het zijn vaak eigenwijze mensen met een sterke mening. „Veel mensen denken bij een start-up: leuk, alles is mogelijk en er staan tafeltennistafels op kantoor. Maar het is vooral ook een pijnlijk proces.”

SkinVision heeft daarom regelmatig brainstormsessies met alle teamleden. Om het gemeenschappelijke gevoel te bewaren: „iets significants betekenen voor de wereld, daar doen we het voor.”

De timing

München, Duitsland, 2012. SkinVision valt onder ‘medische hulpmiddelen’, daarom moet de app voldoen aan richtlijnen. In 2013 begint een van de grootste dermatologieklinieken in Europa, het LMU in München, een jaar lang onderzoek naar werking en nauwkeurigheid van de app. Dat wordt in juli 2014 gepubliceerd. „De app is een veelbelovende oplossing voor zelfzorg van consumenten”, aldus de onderzoeksleider. De certificering volgt vrijwel direct. SkinVision is daarmee de eerste – en voorlopige enige – gecertificeerde digital health-app in Nederland. Toch zijn ze dan zo weer twee jaar verder. Uyttewaal: „In die tijd hebben we de technologie alweer vijf keer aangepast en verbeterd.”

Het geld

Amsterdam, Nederland, 2015. Farmaceutische multinational Leo Pharma en het Nederlandse Personal Health Solution investeren samen 3 miljoen euro in SkinVision. Met eerdere investeringen komt dat in totaal neer op zo’n 6 miljoen euro. Uyttewaal: „Er zijn nog maar weinig partijen die investeren in digital health en toch moesten we heel selectief zijn. Wij geloven sterk dat consumenten de markt gaan veranderen. Zij kunnen de controle op hun gezondheid in eigen hand nemen. We wilden een investeerder die ook gelooft in die strategie.” Maar nu is de vraag: wat is de impact? Kunnen er straks daadwerkelijk mensenlevens gered worden? Spannend, vindt Uyttewaal. „Maar dat maakt het juist ook leuk.”

    • Anne Vegterlo