Alleen VN-interventie in Syrië zal vluchtelingenstroom indammen

Juist de EU kan de impasse over de oorlog in Syrië en de stroom vluchtelingen doorbreken. Maar samenwerking met de VS, Rusland en China is wel noodzaak, schrijven Guy Verhofstadt en Hans van Baalen.

Europa zal nog jaren met de vluchtelingenstroom geconfronteerd worden als de internationale gemeenschap de oorlog in Syrië laat voortwoekeren. Gedurende vier jaar heeft de wereld de andere kant opgekeken met als resultaat een Islamitische Staat en een ongekende exodus aan Syrische vluchtelingen. Adequate vluchtelingenopvang in Europa blijkt moeilijk en is louter symptoombestrijding. Daarom zal het probleem bij de wortel moeten worden aangepakt. Wij pleiten ervoor dat de Europese Unie het initiatief neemt voor een interventie van de Verenigde Naties in Syrië.

Sinds het begin van de burgeroorlog hebben al meer dan 200.000 mensen het leven verloren. Duizelingwekkend is het aantal Syriërs dat op dit ogenblik op de vlucht is: zes miljoen op een bevolking van totaal 22 miljoen. Een aantal dat helaas gedoemd is te stijgen. Steeds meer mensen zullen proberen naar Europa te komen om bescherming te zoeken.

Hoe schokkend deze cijfers ook mogen zijn, de realiteit is dat de wrede burgeroorlog nog lang niet ten einde is. Islamitische rebellen blijven successen boeken in Syrië. Ondanks militaire interventies van de Verenigde Staten en hun bondgenoten blijven fundamentalistische groeperingen de regio teisteren.

Twintig jaar geleden werd de oorlog in Servië en Kosovo door de VS opgelost, maar het wordt steeds duidelijker dat Washington dit keer de problemen in onze achtertuin niet alleen zal kunnen oplossen. De door de VS geleide internationale coalitie is niet bij machte de troepen van de Islamistische Staat te vernietigen. Bovendien heeft ze een uitbreiding van het door de jihadisten gecontroleerde grondgebied binnen Irak en Syrië niet weten te voorkomen.

Europa heeft geen keuze. Ze mag deze genocide in haar achtertuin niet laten voortduren. De terroristische dreiging en de constante vluchtelingenstroom zullen Europa op de lange duur opbreken. Landen als Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Nederland hebben dit begrepen en leveren al hun bijdrage aan de internationale coalitie. Er ontbreekt echter Europese coördinatie en een duidelijke strategie. Helaas is het weer een typisch voorbeeld van ‘te weinig en te laat’.

Om een echte vuist tegen de Islamitische Staat en de Syrische dictator Assad te maken, zal samenwerking met Rusland en China noodzakelijk zijn. Dat is in het verleden niet gelukt, maar de mogelijkheden lijken nu groter. Rusland en China hebben duidelijk gemaakt een uitdijend IS niet te tolereren en hebben aangegeven internationaal samen te willen werken. Ook de VS bewegen en zijn de dialoog met Rusland begonnen. Als Europa zich hier nu bij aansluit zal een nieuwe dynamiek ontstaan.

De enige oplossing is dat een serieuze internationale coalitie de Islamitische Staat verslaat, de gematigde Syrische oppositie steunt het veroverde gebied te bezetten en Assad laat vervangen door een nieuw, gekozen staatshoofd. Die mogelijkheid is er, want zelfs Poetin heeft in het verleden aangegeven dat Assad niet kan aanblijven als we duurzame vrede een kans willen geven.

Om dit te bewerkstelligen moeten we onze steun aan zowel de gematigde en democratische Syrische oppositie, als aan het vrije Syrische leger drastisch opvoeren. We zullen de oppositie beter moeten bewapenen, trainen en van inlichtingen voorzien. Ook zullen Europese landen moeten samenwerken en hun militaire inspanningen in de regio vergroten om de internationale coalitie daadwerkelijk van slagkracht te voorzien.

We moeten niet naïef zijn. Zelfs na de val van Assad en IS zal de regio aan spanningen onderhevig blijven die waarschijnlijk alleen door een veiligheidsmacht getemperd kunnen worden. Maar dat is de prijs die we zullen moeten betalen om stabiliteit in de regio te bewerkstelligen.

Het is juist de Europese Unie die bij uitstek in staat is om de impasse te doorbreken. Niet alleen omdat Europa het meeste baat heeft bij stabiliteit, maar ook omdat het recent een groot succes heeft geboekt in de onderhandelingen met Iran. Federica Mogherini, Hoge Vertegenwoordiger van de EU, moet nu het momentum grijpen en met de Europese leden in de VN- Veiligheidsraad, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, dit vredesinitiatief uitwerken en binnen deze raad lanceren.

Natuurlijk zal het moeilijk worden de internationale coalitie te smeden en de publieke opinie te overtuigen van de noodzaak van een interventie. Maar Europa heeft geen keuze. Het alternatief is namelijk veel erger. De terroristische dreiging zal groter worden en de huidige vluchtelingenstroom zal nog maar het puntje van de ijsberg blijken te zijn.

    • Guy Verhofstadt
    • Hans van Baalen