Separatisten winnen verkiezingen in Catalonië

Aanhangers van 'Junts pel Si' in Barcelona vanavond. Foto EPA / Andreu Dalmau

De partijen die voor onafhankelijkheid van de Spaanse regio Catalonië zijn, hebben vandaag een krappe meerderheid in het regionale parlement gewonnen. Dat blijkt na het tellen van 90 procent van de stemmen.

In Catalonië waren vandaag regionale verkiezingen. NRC-correspondent Koen Greven schreef vrijdag al dat de regioverkiezingen een soort verkapt referendum zouden zijn over onafhankelijkheid van de regio.

De separatisten willen een eigen land met alle instellingen die daarbij horen, zoals een leger, een centrale bank en een rechtssysteem.

Bijna 80 procent van de stemgerechtigde Catalanen ging naar de stembus. Dat is ongewoon hoog voor Catalonië, waar traditiegetrouw een grote groep mensen structureel niet stemt.

Volgens AP is het echter nog niet helemaal zeker of de separatisten ook werkelijk hun plannen voor afscheiding van Spanje kunnen doordrukken. Want daarvoor moeten de verschillende separatistische partijen wel gaan samenwerken.

Belangrijke stap naar onafhankelijkheid

‘Junts pel Si’ (Samen voor ja), een samenwerkingsverband van de Convergencia-partij van regiopresident Artur Mas en de partij Esquerra Republicana voor onafhankelijkheid van Spanje, zou namelijk 62 van de 135 zetels hebben gewonnen.

Dit is minder dan de 68 benodigde zetels voor een meerderheid in het parlement. Maar de radicaal linkse partij CUP komt uit op 10 zetels. Ook CUP is voor afscheiding van Spanje. Als de partijen een coalitie sluiten, kunnen zij samen wel een meerderheid voor die afscheiding creëren. NRC-corrspondent Koen Greven schrijft op Twitter:

Twitter avatar KoenGreven Koen Greven Catalonië lijkt een belangrijke stap naar onafhankelijkheid te zetten. Krappe meerderheid in zetels zou afscheiding steunen.
Twitter avatar KoenGreven Koen Greven Om 22.30 wordt definitieve uitslag in Catalonië verwacht. Het lijkt erop dat Sí gaat winnen.

Roep om onafhankelijkheid laatste jaren sterker

De roep om onafhankelijkheid in Catalonië is de afgelopen paar jaar steeds sterker geworden. De regio is rijker dan de rest van het land en verschilt ook qua cultuur en taal van Spanje. Een demonstratie voor onafhankelijkheid trok op 11 september volgens voorstanders tussen de half en anderhalf miljoen mensen. Tijdens een informeel referendum in november vorig jaar stemde meer dan 80 procent vóór onafhankelijkheid, maar die volksraadpleging had geen juridische basis.

Eerdere pogingen om een officieel referendum te houden over onafhankelijkheid werden door de Spaanse regering in Madrid geblokkeerd. Ook een eenzijdig uitroepen van de onafhankelijkheid door het Catalaanse regioparlement zal niet worden geaccepteerd, zo liet de regering van premier Rajoy eerder al weten.

Rajoy had beter referendum uit kunnen schrijven

Overigens blijkt uit de voorlopige uitslag dat een meerderheid van de kiezers ironisch genoeg juist op een partij heeft gestemd die tegen afscheiding is. ‘Junts pel Si’ en CUP krijgen samen maar 48 procent van de stemmen.

Door het kiesstelsel vertaalt dat minderheidspercentage van de stemmen zich echter alsnog in een meerderheid van de zetels in het regionale parlement. NRC-correspondent Greven schreef daarom ook op Twitter:

Twitter avatar KoenGreven Koen Greven Rajoy had beter referendum uit kunnen schrijven in Catalonië. Meerderheid Catalanen is tegen onafhankelijkheid maar Sí krijgt meeste zetels.
    • Niels Posthumus