Wielrennen, het chagrijn voorbij

Nederlanders worden niet langer gepamperd. Met mooie resultaten tot gevolg. En wie weet, 30 jaar na ‘Zoetemelk’ een wereldkampioen?

Lars Boom, die tijdens een etentje zijn vete met Niki Terpstra bijlegde, traint op het parcours in Richmond. Dat lijkt volgens renners op de Ronde van Vlaanderen. Boom is een van de kanshebbers voor de titel. Foto Tim de Waele/Corbis

Die Leo van Vliet. De bondscoach van de Nederlandse wielrenners durfde een paar dagen na het teleurstellende WK 2012 in Valkenburg toch maar mooi onomwonden te zeggen waar het op stond. „De Raborenners worden teveel gepamperd”, oordeelde de Westlander, die zelf ooit als renner het keiharde regime van Peter Post en Jan Raas gewend was. Nee, dan jongens als Lars Boom of Bauke Mollema, klonk het schamper. Een beetje zeuren over een fietsbroek die niet lekker zat. Dik salaris, maar prestaties?

Johan Lammerts, die Van Vliet in 2013 opvolgde als bondscoach bij de profs, pakte het dit jaar anders aan. Dreigde er op voorhand al tweespalt tussen ‘vijanden’ Niki Terpstra en Lars Boom, zijn beoogde kopmannen voor de WK zondag in Richmond? Vorig jaar vochten Terpstra en de ploeg van Boom elkaar nog van de fiets in de Eneco Tour. Maar om verwijten à la Valkenburg voor te zijn, dirigeerde Lammerts de beste twee Nederlandse klassiekerrenners deze zomer alvast aan een gezamenlijk diner in Nieuwegein. „Prima”, noemt hij hun verstandhouding nu. Eindelijk weer een Nederlander in de regenboogtrui, dertig jaar na Joop Zoetemelk?

‘Valkenburg’ blijkt achteraf een breuklijn in het Nederlandse wielrennen. Krap een maand na de WK in eigen land stopte Rabobank als sponsor van de profploeg, officieel wegens aanhoudende dopingschandalen. Maar het dure wielerplan – meer dan 200 miljoen euro in zeventien jaar – sprankelde al langer niet meer. De kritiek van bondscoach Van Vliet paste in een groeiend chagrijn over Rabo, dat van opleiding tot profs alles betaalde en dus bepaalde. Aan de andere kant heerste de vrees dat het abrupte wegvallen van de dominante factor de genadeklap zou kunnen zijn voor de Nederlandse wielersport, zeker toen een jaar later ook de tweede profploeg Vacansoleil stopte.

Maar drie jaar na Valkenburg schitteren volop Nederlandse profs in buitenlandse dienst. Robert Gesink is terug en Tom Dumoulin geldt na een geweldige Vuelta zelfs als potentiële Tourwinnaar. Ook de opleiding komt weer op niveau, met de eerste succesjes van de nieuwe ploeg Roompot. De Nederlandse profs behaalden dit jaar minder zeges dan in het ‘wonderjaar’ 2014: tot nu toe 79 tegenover 106 in het hele vorig seizoen. Toch waren er genoeg prestaties die aan de vooravond van het WK enig optimisme rechtvaardigen.

Voorjaar

Rabo werd Blanco, werd Belkin en sinds dit jaar Lotto-Jumbo. Steeds een tandje minder, zowel qua budget als qua renners en prestaties. Ouderwets was het chagrijn, toen de grootste Nederlandse ploeg niets won in het voorjaar. Maar de vertrokken Bauke Mollema toonde in de Tirreno direct dat het kopmanschap bij Trek hem een nieuwe impuls gaf. Ook Wout Poels eiste in Italië met ritwinst direct zijn plaats op in de hiërarchie bij Sky. In de Vlaamse klassiekers bevestigde Terpstra (Etixx-Quickstep) met een reeks ereplaatsen zijn zege in Parijs-Roubaix van 2014 en was Boom een waardig kopman bij Astana. En wie was die 22-jarige Nederlander in de vroege kopgroep in de Ronde van Vlaanderen? Ene Dylan Groenewegen.

Giro

Alweer een domper voor Lotto-Jumbo, kopman Steven Kruijswijk die al in de vierde etappe van de Giro acht minuten verliest? Maar in de bergritten slaat de 27-jarige Brabander hard terug. Dag na dag in de aanval, brutaal mee met Alberto Contador en Fabio Aru. Zevende wordt hij uiteindelijk in Milaan, zonder die ene onoplettendheid in het begin had Kruijswijk op het podium gestaan. „Een enorme opsteker voor de ploeg”, zegt trainer Louis Delahaye opgelucht. Aan zijn schema’s ligt het niet.

Tour

Brutaal eist Robert Gesink zijn plek op in het peloton, ontspannen lachend geeft hij na afloop commentaar. Na ongekend veel tegenslag is de kopman van Lotto-Jumbo terug bij de besten in de Tour. Prachtige aanval in de Pyreneeën, doorbijten in de Alpen, zesde in Parijs.

Geen hoofdrol voor talent Wilco Kelderman en routinier Laurens ten Dam, geen Nederlandse ritwinst. Maar zonder topvorm vecht Mollema zich wel naar de zevende plek. Poels schittert op Alpe d’Huez in dienst van kopman en de latere Tourwinnaar Chris Froome. Wie praat nog over het uitvallen van Tom Dumoulin in rit drie?

Vuelta

Om in vorm te komen voor de WK besluit de 24-jarige Limburger alsnog te starten in de Vuelta. Kan hij wellicht de tijdrit winnen in de slotweek. Maar Dumoulin verrast iedereen en ook zichzelf. Hij wint een bergrit, glorieert in de tijdrit, draagt tot het slotweekeinde de leiderstrui, en vestigt ondanks een terugval naar de zesde plaats zijn naam als ronderenner. Bert-Jan Lindeman verrast intussen met ritwinst bergop, Danny van Poppel wint een massasprint.

Tijdens de Vuelta winnen Nederlanders overal: Poels in Groot-Brittannië, Mollema en Tom-Jelte Slagter in Canada. En daar is een doorbraak voor Roompot: Groenwegen verslaat onder meer Tom Boonen in herfstklassieker Parijs-Brussel.

WK

Onder bondscoach Johan Lammerts verliepen de afgelopen twee WK’s teleurstellend, zonder Nederlanders in de toptien. Maar op een parcours dat volgens de renners lijkt op de Ronde van Vlaanderen behoren Boom en Terpstra tot de wereldtop. Waarom zou het dertig jaar na Zoetemelk niet weer eens lukken? Het Nederlands wielrennen lijkt het chagrijn voorbij.

    • Maarten Scholten