Reddingsheli’s Kustwacht voldoen niet aan eisen

Bij aanbesteding voor nieuwe reddingsheli’s koos Rijkswater- staat voor het laagste bod, zonder technische toetsing. De heli’s voldoen niet aan eisen.

De Nederlandse Kustwachthelikopters voldoen niet aan de reddingseisen van de overheid. Zo kunnen ze niet vliegen in de geëiste weersomstandigheden, hebben twee van de drie toestellen geen ingebouwde infraroodcamera, hebben ze geen stoelbrancard en kan één niet automatisch stilhangen. Voorwaarden die volgens Rijkswaterstaat „minimaal benodigd zijn” om reddingswerk „veilig en effectief uit te kunnen voeren”.

Dit blijkt uit onderzoek van deze krant. Joris Melkert, docent Luchtvaarttechniek aan de TU Delft, noemt de bevindingen „ronduit schokkend”.

Landen zijn internationaal verplicht om de opsporing- en reddingsacties op zee – SAR, search and rescue – goed te regelen. De belangrijke overheidstaak werd vorig jaar aanbesteed toen de Defensiehelikopters die deze uitvoerden, te oud werden en de nieuwe op zich lieten wachten. Drie bedrijven boden mee. Twee met een zwaarder helikoptertype dat aan alle eisen voldeed, voor circa 60 miljoen euro. Het Belgische Noordzee Helikopters Vlaanderen (NHV) bood met het kleinere type Dauphin, voor 42,5 miljoen euro en won.

Het bod is toen niet op technische haalbaarheid getoetst. Zo was een belangrijke eis dat de helikopters in weersomstandigheden kunnen vliegen waarbij ijsafzetting op het toestel kan plaatsvinden. Een woordvoerder van fabrikant Airbus laat weten dat geen enkele Dauphin gecertificeerd is om te vliegen in deze zogenoemde „limited icing conditions”. De overheid had dit dus kunnen weten. Ook de te lange levertijd van de stoelbrancards was in de markt bekend.

De bevindingen kwamen naar voren bij een controle van Rijkswaterstaat op 15 juni van dit jaar in Den Helder. Bij een aangekondigde inspectie door de Inspectie Leefomgeving en Transport, ook op diezelfde dag, bleken de gebreken aan een helikopter van een zo ernstige categorie dat die niet mocht vliegen tot ze waren verholpen.

In een interview met deze krant erkent projectleider Marc Sieval dat de helikopters niet aan alle eisen voldoen, maar noemt hij de bevindingen „geen showstoppers”. Pas sinds eergisteren stelt Rijkswaterstaat dat de helikopters aan de eisen kunnen voldoen als geëist materieel slechts op „een van de drie helikopters aanwezig is”. De dienst zegt tevreden te zijn met de helikopterreddingen, omdat die nu in elk geval beter zijn dan voorheen.

Helikopterdeskundigen denken er anders over. Jos Stevens van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum noemt de heli’s bovendien krap voor de acht drenkelingen die er volgens de overheid in zouden moeten passen.

Directeur Steven Igodt van NHV zei gisteravond nog dat zijn helikopters wel degelijk mogen vliegen in het geëiste vriesweer. De handheld (niet ingebouwde) infraroodcamera’s op twee van de drie toestellen geven volgens hem een uitgebreider „zoekveld” dan de ingebouwde infraroodcamera die de overheid eiste.

    • Esther Rosenberg