De Tweede Kamer wil niet weg

Het kabinet wil dat het Binnenhof voor vijf jaar wordt ontruimd voor renovatie. Uit de Kamer klinkt protest.

Plan voor renovatie van en verhuizingen uit het Binnenhof

Minister Edith Schippers (VVD) schrok zich drie jaar geleden kapot. In de plenaire zaal van de Tweede Kamer kletterde zomaar een lamp uit het plafond, nog geen meter van haar vandaan. Debat geschorst, van kleur verschoten Tweede Kamerleden.

Sindsdien is de situatie er niet op verbeterd. Politici moeten niet vreemd opkijken als binnenkort weer een debat gestaakt moet worden omdat bijvoorbeeld de elektriciteit in het Tweede Kamergebouw uitvalt, waarschuwde Liesbeth Spies, oud-minister van Binnenlandse Zaken, afgelopen zomer.

Wie haar adviesrapport over de verbouwing van het Binnenhof leest, staat verbaasd dat het parlement überhaupt nog functioneert. „Als werkomgeving voor politici en ondersteunend personeel schiet het Binnenhof tekort”, schreef Spies.

Herstel- en verbouwwerkzaamheden aan het hele Binnenhof, aan parlement en het ministerie van Algemene Zaken, zijn dringend nodig, vinden de meeste bewoners. De brandveiligheid is „ruim onvoldoende” volgens Spies. Er zit asbest in de monumentale gebouwen, de ICT-voorzieningen zijn oud en achterhaald en lekkende daken leiden tot „rottende constructies, met in uiterste instantie instortingsgevaar”.

Gisteren besloot de ministerraad dat de beste, goedkoopste en snelste optie is om het hele Binnenhof te ontruimen voor een grondige renovatie. Vanaf 2020, voor zeker vijfeneenhalf jaar. „Als alle bewoners weg zijn, wordt het Binnenhof gewoon één grote bouwplaats. Als er mensen blijven rondlopen, moeten de bouwers de zakjes cement stuk voor stuk naar binnen sjouwen”, schetste verantwoordelijk minister Stef Blok (Rijksdienst, VVD) de afweging gisteren na afloop van het ministersoverleg.

Het wordt een sobere verbouwing, zei Blok ook. Alleen de echt grote gebreken worden hersteld, samen met wat verbeteringen aan de ingangen en de restaurants. Het uitgebreidere nice to have wensenlijstje kunnen de politici vergeten. Daarop stonden dingen als fitness- en ontspanningsruimtes, het individueel kunnen regelen van licht, warmte en lucht in de kamers en ‘het meeuwenvrij maken van de daken’.

Volgens de plannen van Stef Blok verhuist het parlement naar het ministerie van Buitenlandse Zaken, dat op zijn beurt weer verhuist naar het oude ministerie van VROM. Het deel van de Raad van State dat aan het Binnenhof zit en het ministerie van Algemene Zaken van premier Rutte krijgen een voorlopig onderkomen in het gebouw van de Hoge Raad.

Maar dit is politiek Den Haag. Dus is het nog helemaal niet zeker dat deze renovatie ervan komt zoals Blok die voor zich ziet. Het gaat hier om het eigen onderkomen van politici en dat levert notoir gedoe op. Tijdens de bouw van de nieuwe plenaire debatzaal in 1992 bijvoorbeeld probeerden Kamerleden om de oude zaal, de ‘balzaal’, als vergaderzaal te behouden. Dat plan mislukte. In die balzaal worden nu afscheidsborrels en recepties voor Kamerleden gehouden.

Uit zowel Eerste als Tweede Kamer klinkt gemopper over de kabinetsplannen. Beide zijn niet blij met het vooruitzicht om voor vijf jaar lang hun geliefde debatzalen te moeten verlaten. En waarschijnlijk voor langer dan dat, want welke grote renovatieprojecten duren nou precies zo lang als ervoor is uitgetrokken?

Senaatsvoorzitter Ankie Broekers-Knol tekende al bezwaar aan bij Blok, namens alle fractievoorzitters uit de Eerste Kamer. Het ‘hart van de democratie’, dat verplaats je toch niet zomaar voor jaren, is het sentiment. Hoe weet Blok zo zeker dat het echt nodig is om zolang van het Binnenhof te vertrekken? En waarom zou een gefaseerde optie, waarbij steeds delen van het Binnenhof aan de beurt zijn voor de verbouwing, werkelijk zoveel extra geld kosten? Volgens Blok kost zo’n fasevariant 125 miljoen euro meer, plus minstens zeven jaar extra verbouwingstijd.

Vanuit de Tweede Kamer klinken vergelijkbare geluiden. Van SP tot D66, van SGP tot PVV. Ronald van Raak van de SP vindt dat het „goedkoper en praktischer” moet. Hij vindt de informatie van minister Blok nog onvoldoende om een goed besluit te kunnen nemen. Want waarop zijn de ramingen van kosten en tijdsduur nou precies gebaseerd? Op een lading onderzoeken en adviezen, die Blok gisteren aan de Tweede Kamer stuurde. Adviesbureaus Arcadis, Twijnstra Gudde, HE Adviseurs, Royal Haskoning en ABT verdienden al geld aan onderzoeken naar de verbouwingen van het Binnenhof.

Probleem met al die adviezen is dat ze naar dezelfde conclusie redeneren, vindt de bouwbegeleidingscommissie van de Tweede Kamer, onder voorzitterschap van VVD’er Ton Elias. Bijvoorbeeld de studie van Arcadis „stuurt te veel aan op uitplaatsing van de bewoners van het Binnenhof”, schrijft Elias in een brief aan het presidium (waar hij zelf ook in zit).

Zijn commissie wil onderzocht hebben welke noodzakelijke ingrepen er niet kunnen plaatsvinden als de Tweede Kamer de plenaire debatzaal „slechts” voor veertien maanden zou verlaten. Nog dit jaar spreekt de Tweede Kamer met minister Blok.

Als het toch niet goedkoper en korter kan, blijft de langere en duurdere versie over. Maar welke politieke partij durft het aan om extra belastinggeld, méér dan strikt noodzakelijk, uit te geven aan het eigen onderkomen?

    • Annemarie Kas