Milieudoelstellingen zijn mooi, concrete stappen mooier

Het was de Haagse rechtbank die de staat gebood serieus werk te maken van zijn klimaatbeleid en doeltreffende maatregelen te treffen tegen de uitstoot van CO2. Of de rechter die bevoegdheid heeft, zal vermoedelijk uiteindelijk aan het oordeel van de Hoge Raad onderworpen zijn. Maar als kabinet en parlement een advies overnemen dat minister Kamp (Energie, VVD) gisteren ontving, dan staat onbetwistbaar vast dát de staat aan zijn klimaatverplichtingen moet voldoen. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) bepleit per wet vast te leggen dat Nederland de uitstoot van broeikasgassen met 80 tot 95 procent moet terugbrengen en dat de energiesector daaraan met 82 tot 102 procent moet bijdragen.

Het is niet voor het eerst dat een dergelijke ‘klimaatwet’ wordt geopperd, maar gelet op de reactie die de minister gisteren in de Tweede Kamer gaf, komt het er nu wellicht van. Kamp, die zelf om het advies van de Rli had gevraagd, vindt de wettelijke verankering het overwegen waard. Beleidsmatig steunt het kabinet de doelstelling van 80 tot 95 procent reductie, die in 2050 bereikt moet zijn.

Dat klinkt als ver weg, maar het gaat om een vermindering ten opzichte van 1990. Er zijn dus al 25 jaar verstreken, terwijl, zo constateert de Rli, Nederland weliswaar al jaren een klimaatbeleid voert, maar zonder dat de CO2-emissies bij de energievoorziening dalen.

Vanzelfsprekend zijn Nederlandse maatregelen tegen de uitstoot van broeikasgassen vooral zinvol als ze deel zijn van Europees, liever nog mondiaal beleid. Dat maakt de problematiek ook ingewikkeld. Sluiting van álle kolencentrales in Nederland klinkt logisch, maar als dat leidt tot import van elektriciteit die nog ‘vuiler’ is geproduceerd, dan zijn de handen wel schoner, maar het milieu niet.

Toch komt het daarop aan: reductiedoelstellingen verbinden aan concrete maatregelen; de lange termijn koppelen aan ingrepen die nu worden gedaan. Het probleem in Nederland is dat er tegen elk voornemen wel iets is in te brengen. Zie deze opsomming: kernenergie is gevaarlijk, windmolens zijn lawaaiig en verstoren het uitzicht, ondergrondse opslag van CO2 brengt onbekende risico’s mee en de kolen zijn natuurlijk te vervangen door het schonere gas, maar liever niet meer met gas uit Groningen, ook niet uit Rusland en eigenlijk ook niet uit Noord- en Waddenzee, en nagaan of er winbaar schaliegas in de grond is te vinden: doe dat ook maar niet.

Prompte uitvoering van het Energieakkoord van kabinet en diverse aantal maatschappelijke organisaties is een weg naar schonere energie. De kunst is de hobbels op die weg te ontwijken. Misschien helpt het als er een wettelijke plicht komt. En de rechter? Die is zeker bevoegd om de staat te gebieden zich aan de wet te houden.