Duurzame Doelen zijn dromerig, ja, maar het is wel een VN-contract 1

Nieuwe doelen zijn onwerkbaar, vindt Ralf Bodelier.

Illustratie Marian Kamensky

Meer dan honderd regeringsleiders zullen hun handtekening zetten onder zeventien nieuwe ‘Duurzame Ontwikkelingsdoelen’. Deze Sustainable Development Goals (SDG’s) zijn de opvolgers van de acht Millennium Development Goals (MDG’s) uit 2000. Anders dan in deze Millenniumdoelen gaat het in de Duurzame Doelen niet meer alleen om armoedebestrijding in de Derde Wereld. Het gaat nu ook om het verbeteren van het milieu en om duurzame economische groei wereldwijd.

Van 2000 tot 2015 waren de Millenniumdoelen een succesvolle leidraad voor westerse ontwikkelingshulp. Kindersterfte in Afrika halveerde en het aantal kinderen dat naar school gaat, steeg met een kwart. Het aantal malariadoden daalde met 25 procent. Veertig procent van alle hiv-besmette Afrikanen beschikt over aidsremmers, waardoor het aantal aidsdoden daalde met 35 procent.

De ambities van de Millenniumdoelen vallen in het niets bij die van de Duurzame Doelen. Wie die leest, gelooft zijn ogen niet. Armoede moet worden uitgeroeid, ongelijkheid opgeheven, het milieu hersteld, klimaatverandering gestopt. En dat alles wereldwijd voor 2030.

Deels zijn de Duurzame Doelen een radicale voortzetting van de Millenniumdoelen. Ging het daarin nog om het halveren van extreme armoede voor 2015, nu moet die armoede over vijftien jaar ‘voor iedereen en overal’ zijn opgeheven. Dan moeten ook epidemieën als aids, tbc en malaria zijn verdwenen. Hadden de opstellers van de nieuwe doelen het daar maar bij gehouden. In het nieuwe pakket echter, dient iedere wereldburger in 2030 een identiteitsbewijs en een ziektekostenverzekering te hebben. Dan moet er voor iedereen volledige en fatsoenlijke werkgelegenheid zijn; moet iedereen toegang hebben tot ‘veilige, insluitende en toegankelijke, groene en publieke ruimtes’.

Sommige doelen richten zich al op 2020. Over vijf jaar moet het aantal doden en gewonden door verkeersongevallen zijn gehalveerd; moeten bergen, bossen, rivieren en meren zijn ‘beschermd en hersteld’ en moeten we een einde hebben gemaakt aan de uitroeiing van beschermde soorten.

Onder elk van de zeventien doelen hangen gemiddeld tien subdoelen. Je kunt je afvragen of dit pakket geen megalomaan, onwerkbaar en onbetaalbaar monster is. Er hangt een onthutsend prijskaartje aan. De Wereldbank schat de kosten op zo’n 7 biljoen dollar per jaar. Dat is vijftig keer zoveel als de 135 miljard dollar die we nu uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking.

Het was de charme van de acht Millenniumdoelen dat ze, inclusief achttien subdoelen, niet meer dan 440 woorden nodig hadden, een A4’tje. De duurzaamheidsdoelen hebben 4.800 woorden nodig, bijna 13 A4’tjes. Het willen bereiken van al deze doelen binnen vijftien jaar is niet alleen hoogmoedig. Dit even onbetaalbare als versnipperde pakket gaat ook ten koste van de allerarmsten die de afgelopen vijftien jaar zo sterk van de toegespitste ontwikkelingshulp profiteerden. Wanneer de wereldgemeenschap de duurzaamheidsdoelen eind september aanneemt, doet ze er goed aan te benadrukken dat ze vooral van ideële waarde zijn. De nieuwe doelen schetsen de wereld waarvan we dromen. Ze hadden zich moeten richten op de wereld die we kunnen scheppen.

    • Ralf Bodelier