Oudste onthoofding in Amerika gebeurde met flink gesjor

De man wordt eerst onthoofd. Daarna wordt zijn tong losgesneden en zijn handen afgehakt. De rechterhand wordt over de linkerhelft van het gezicht gelegd, de linkerhand over de rechterhelft. Met vijf keien wordt het graf afgedekt.

Dit macabere ritueel vond 9.000 jaar geleden plaats , in Brazilië. Een team van antropologen onder leiding van het Max Planck-instituut in Leipzig vond de schedel en beschrijft hem vandaag in PLOS ONE. Volgens hen laat de schedel het begin van een lange Zuid-Amerikaanse traditie zien.

Het hoofd was van een jongeman. Zijn bovenste nekwervel ligt verdraaid onder de schedel– er is waarschijnlijk flink aan het hoofd gesjord en getrokken om het los te krijgen. Het was niet mogelijk om na te gaan of de man levend is onthoofd, of al dood was.

Schedel met handen voor de ogen. Foto PLOS ONE

Het afhakken en tonen van lichaamsdelen, vooral hoofden, door Amerikaanse indianen wordt vaak gezien als oorlogsgeweld. Soms was dat ook zo: de Arara-indianen van de Amazone verzamelden bijvoorbeeld de koppen van verslagen vijanden als oorlogstrofeeën. Maar in andere gevallen gaat het om offerrituelen, of voorouderverering. De Inca en Moche-indianen maakten bijvoorbeeld bekers of kannen van schedels van hun voorouders.

In dit geval gaat het niet om een oorlogstrofee, denken de onderzoekers. Uit de isotopensamenstelling van de tand blijkt dat het gaat om een groepsgenoot van de andere paleo-indianen die hier begraven liggen, niet om een vreemdeling.

De schedel geldt nu als het oudste bewijs voor onthoofding in Amerika. Op dezelfde plek in Brazilië is ook de oudste rotskunst van Zuid-Amerika gevonden – figuurtjes met overdreven grote penissen.