Opinie

    • Maarten Schinkel

Kijk, Tsipras, dit had uw land kunnen zijn

De eurocrisis is over! Dat is in ieder geval de algemene conclusie na de zege van Syriza afgelopen zondag bij de Griekse verkiezingen. De Grieken zijn niet geradicaliseerd, hebben gekozen voor voorman Tsipras die zelf de voorwaarden voor de reddingsoperatie van Griekenland heeft getekend en die ze nu ook gaat uitvoeren.

Dat is een geruststelling: geen ander land heeft het zo moeilijk gehad en tóch willen de Grieken in de euro blijven. De kans dat in een ander euroland een radicale beweging aan de macht komt die voorstander is van het verlaten van de Europese munt is gedaald naar nagenoeg nul.

Maar is het allemaal wel goed afgelopen? In tegendeel. Het is dramatisch geëindigd. De neiging om het verleden het verleden te laten is begrijpelijk. Maar toch moet in herinnering worden geroepen hoe het allemaal had kúnnen zijn.

Eind 2014, in november, waren de vooruitzichten voor Griekenland niet slecht. De OESO voorspelde een Griekse economische groei van 2,3 procent dit jaar, bij een economische groei in de gehele eurozone van 1,1 procent.

De werkelijkheid is nadien twee kanten op gegaan: een voor Griekenland en een voor de rest van Europa. Om met de laatste te beginnen: goedkope olie, een lagere euro en dalende rentes voor consumenten en bedrijven hebben de economie een extra zet gegeven. De OESO voorziet nu een groei van 1,6 procent voor de gehele eurozone in 2015. Kijk ook naar Nederland, waarvoor eind vorig jaar nog een groei van 1,4 procent in 2015 werd voorzien. Dat is inmiddels opgehoogd naar 2 procent en er zijn banken, zoals ING, die nog veel hoger verwachten. De Ierse economie, een van de grootste slachtoffers van de crisis, groeide in het tweede kwartaal van dit jaar met 6,7 procent op jaarbasis. Het gaat, als de internationale omgeving blijft meezitten, best goed met de eurozone.

Dan Griekenland. De 2,3 procent groei die de OESO eind 2014 voorzag voor 2015, had net als in de rest van de eurozone nog veel hoger kunnen uitvallen. In plaats daarvan is die omgeslagen in een economische krimp. De voorspellingen gaan tot -3 procent.

Zie hier de destructieve gevolgen van Tsipras’ optreden sinds zijn verkiezingsoverwinning in januari. Het heeft de Grieken 6 procent aan bruto binnenlands product gekost, nóg meer werkloosheid en een enorm bedrag aan extra benodigd hulpgeld. Want toen na vijf maanden chaos het nieuwe reddingspakket van 86 miljard euro overeen werd gekomen, was al duidelijk dat het overgrote deel van deze extra miljardenlast niet nodig zou zijn geweest.

De groeiende irritatie bij de Europese partners, na de zoveelste topontmoeting, resulteerde in een overeenkomst die zo mogelijk nog harder was dan waartegen de nieuwe Griekse regering zich aanvankelijk verzette. Als Tsipras en zijn secondant, minister van Financiën Varoufakis, daarentegen in alle redelijkheid de scherpste kantjes ervan af hadden onderhandeld, zou er een paar miljard extra nodig zijn geweest, niet veel meer. Het zou hun vermoedelijk zijn gegund.

De zege van Tsipras in de verkiezingen van afgelopen zondag is in die zin een pyrrusoverwinning. Een van de weinige zekerheden die resteren is dat het extra geld voor Griekenland wordt opgeteld bij de al onbetaalbare berg en er een regeling moet worden gevonden om dat allemaal draaglijk te maken. Dat betekent verliezen voor de geldschieters. En misschien ook nieuw verzet bij de uitvoering van alle plannen in Griekenland. Tot aan het volgende crisismoment. Het kan een paar maanden duren voor het zo ver is, of een paar jaar. Maar koester geen illusies.

    • Maarten Schinkel