Column

Geestige beeldende kunst is uiterst zeldzaam

Een groot vierkant rotsblok waar een kleiner rond rotsblok op rust. Zoiets kun je in de natuur wel tegenkomen, misschien niet in Nederland maar wel in Noorwegen of eigenlijk overal waar het land niet plat is. In Engeland staat zo’n formatie in Londen, niet vanzelf, maar daar in 2013 gestapeld door het Zwitserse kunstenaarsduo Fischli & Weiss.

Vorige week zag ik de tentoonstelling van Sjoerd Buisman in Bergen, en daar moest ik voor het eerst huilen om een kunstwerk. Schateren moest ik voor het eerst om het werk van Fischli & Weiss, al om een van hun eerste werken, hun Wurst-serie uit 1979 en nu weer om de rotsen in Kensington Gardens. Geestige beeldende kunst is nog zeldzamer dan treurig stemmende kunst. Mensen huilen in een museum nog eerder dan dat ze lachen.

Het komt vast door de beweging, door het verhalende. Om stilstaande kunst wordt nooit gelachen, behalve om cartoons, maar dan krijgt het beeld assistentie van het woord. Dat is bij het beeld van Fischli & Weiss eigenlijk ook het geval. Het is de titel die het ’m doet: Rock on Top of Another Rock. Humor moet behoorlijk droog zijn om in een museum niet flauw te worden. Een mop aan de muur gaat snel vervelen.

Kunst is meestal beter in het opwekken van verheven gevoelens. Land art is daar een meester in. Dat blijkt bijvoorbeeld weer op de prachtige tentoonstelling over dit genre die Sandra Smallenburg maakte voor Kunsthal Kade in Amersfoort, Expeditie land art. Veel werken daar gaan over het sublieme, het is kunst die reikt naar de sterren.

Maar er is ook een video van de Franse kunstenaar Pierre Bismuth te zien, Where is Rocky II, die gaat over de zoektocht naar een werk van de Amerikaan Ed Ruscha. Ruscha maakte in 1980 een rots van kunststof en plaatste deze neprots tussen echte rotsen ergens in de Mojavewoestijn in Californië. Niemand weet meer waar die rots gebleven is. Ruscha’s rots is nog geestiger dan de twee rotsen van Fischli & Weiss en toch ook subliem. Misschien bestaat hij niet eens meer. Hoe hemels wil je het hebben.