Een mand appels voor de dorst

Twee oud-bestuurders van woningcorporaties stonden gisteren voor de rechter. Krijgen ze straf?

Het Slaakhuys in Rotterdam is een van de projecten die door Henk S. is verworven via een verdachte vastgoedconstructie. Foto’s C.S. Booms

Eén voor één zitten ze nu tegenover de rechter, de frauderende oud-bestuurders van woningcorporaties. Sommigen van hen troffen al schikkingen met hun vroegere werkgever of met de fiscus. En allen kwamen voorbij tijdens de parlementaire enquête Woningcorporaties. Nu is justitie aan de beurt.

Gisteren begon de strafzaak tegen Henk S., oud-directeur van de voormalige woningcorporatie PWS, nu Havensteder (Rotterdam). Volgende week dient die van Peter S., oud-directeur van Wooninvest (Voorburg), en over een maand moet Hubert M. van Rochdale (Amsterdam) voor de rechter verschijnen. Krijgen ze straf, of vindt de rechter dat ze al genoeg gestraft zijn?

Van dat laatste probeerde de advocaat van Peter S. de rechter gisterochtend te overtuigen, voordat de zaak tegen Henk S. in dezelfde zaal begon. Al tien jaar lang loopt tegen hem een procedure wegens belastingfraude. Tussen 2001 en 2006 deed hij de aangifte van zijn inkomstenbelasting „opzettelijk onjuist”, zei de officier van justitie. Hij nam inkomsten er niet in op, verzweeg een Zwitserse bankrekening en een huis in Frankrijk. S. werd aanvankelijk ook beschuldigd van omkoping, maar die zaak is inmiddels verjaard.

Vage omschrijvingen op facturen

Zijn advocaat, Frank van Ardenne, betoogde gisteren dat de zaak niet ontvankelijk moest worden verklaard. Want zijn cliënt heeft zwaar geleden onder die tien jaar durende onzekerheid. Is daardoor sinds zijn 55ste „uitgerangeerd” – terwijl hij toch een „zeer ervaren manager is die projecten tot een succes kan maken en mensen kan stimuleren”. Hij heeft al geschikt met zijn vroegere werkgever en met de fiscus voor 2,2 miljoen euro. „Hoeveel vergelding wil het Openbaar Ministerie eigenlijk hebben?”

Nog dezelfde middag liet de rechter weten geen grond te zien voor een niet-ontvankelijkheidsverklaring. De stoel van Peter S. bleef tijdens die uitspraak leeg. „Persoonlijke omstandigheden”, verklaarde zijn advocaat zijn afwezigheid naderhand. Hij kon het niet aan? „Zou kunnen.”

Aansluitend – zelfde zaal, zelfde rechters – begon de strafzaak tegen Henk S., van 1998 tot begin 2006 bestuurder van woningstichting Patrimonium (PWS) en beschuldigd van miljoenenfraude ten koste van de corporatie.

De rechters maakten het S. niet makkelijk. Zij stelden hem gedetailleerde vragen, die hij geregeld niet duidelijk kon of wilde beantwoorden. Hij moest concreter zijn, werd hem toegebeten. De rechters wilden weten of die vage omschrijvingen op door hem ingediende facturen niet heel erg vreemd waren. Net als de constatering dat eigenlijk alleen hijzélf wist waarvoor hij die facturen (á ruim 80.000 euro in 2003 en bijna 126.000 euro in 2004) had ingediend.

‘Ontzettend hard gewerkt’

Ze begrepen ook niet dat S. vanuit zijn eigen bv „op vrij grote schaal” nevenactiviteiten verrichtte voor PWS, die apart in rekening werden gebracht terwijl hij toch ook al een „aanzienlijk” basissalaris van ruim 13.000 euro per maand kreeg. „Het is toch niet in het belang van PWS”, vroeg een van de rechters, „als de eigen bestuurder ook nog eens wordt betaald voor separate werkzaamheden omdat-ie even een andere pet op had? Ze betáálden u al.”

En dan was er nog de belastingontduiking – het laatste „feit” dat gisteren besproken werd. Henk S. liet tussen 2000 en 2003 in totaal bijna 2 miljoen euro storten op zijn Zwitserse bankrekening en op de rekening van zijn zoon voor, naar eigen zeggen, „verrichtte advieswerkzaamheden”. Hij gaf dat niet op bij de fiscus. „U noemt dat in een verklaring een appeltje voor de dorst voor uw pensioen”, zei de voorzitter van de drie rechters. „Maar ik zou dat geen appeltje noemen. Dat is een mánd met appels.”

Henk S. „betreurt” het voor zichzelf, zei hij daarop, dat zij daar „zo tegenaan kijkt”. „En als ik zie wat daaruit ontstaan is, heb ik daar ook veel spijt van. Want wat er sinds oktober 2005 met mij is gebeurd, dat is het nooit waard.”

S. noemt het „dom” dat hij dat geld niet heeft opgegeven bij de Belastingdienst. Maar hij vindt óók dat hij er „ontzettend hard voor heeft gewerkt”.

Henk S. heeft al geschikt met de Belastingdienst. Ook heeft de Hoge Raad al geoordeeld dat hij corporatie Havensteder, in 2011 ontstaan uit een fusie van PWS met Com.wonen, 5,4 miljoen euro moet terugbetalen.

Morgen wordt de inhoudelijke behandeling van zijn strafzaak voortgezet. Daarna zal blijken of hem nog een straf te wachten staat.