Wie wint: de straat-SP’er of het gevestigd Kamerlid?

Uniek: de SP kiest een voorzitter. Twee ‘goede voorzitters’, drie duidelijke verschillen.

Allebei hebben ze in het talentenklasje gezeten van oud-partijleider Agnes Kant, die voor de gelegenheid weer eens kwam kijken op een SP-avondje. Zij twijfelt niet over haar favoriet in de strijd om het voorzitterschap van de SP: FNV’er Ron Meyer. „Hij neemt mensen mee in zijn activisme. Het is zo goed dat hij dit gaat doen.”

De SP hield gisteren in Den Bosch de eerste van een serie van drie avondjes waarin beide kandidaat-voorzitters zich aan hun leden kunnen voorstellen. Meyers concurrent is Tweede Kamerlid Sharon Gesthuizen. Zo’n verkiezing is een unicum binnen de partij. Nadat Jan Marijnissen jarenlang de partij voorzat, vertrekt hij eind november. Gesthuizen meldde zich onverwacht aan als kandidaat om hem op te volgen.

De debatleider in Den Bosch heeft een uitdrukkelijke opdracht van het partijbestuur meegekregen: benadrukken dat beiden goede voorzitters zouden zijn. Het moet géén ‘wij kiezen Ron Meyer-show’ worden, ook al heeft het bestuur zich voor Meyer uitgesproken. En als het even kan geen discussies in het publiek laten ontstaan over dingen die anders zouden moeten binnen de partij. Binnen die beperking drongen zich gisteren drie verschillen tussen de twee op.

1. Coalitie versus oppositie

Ron Meyer heeft nog nooit in de oppositie gezeten, vertelt hij in zijn toespraak. In Heerlen bestuurt de SP al jarenlang mee. En hoewel hij daarna drie keer zegt dat „regeren geen doel op zich is” en dat hij „heel veel voorbeelden kent van dingen bereiken zonder aan de knoppen te zitten”, maakt het zinnetje direct duidelijk: Ron Meyer snapt hoe het politieke spel werkt.

Loopt de SP bij meeregeren niet het risico aan profiel te verliezen, zoals de PvdA nu overkomt? Welnee: „Volgens mij moeten wij niet naar het midden opschuiven, maar moet het midden naar links opschuiven.” En: „De politieke analyse dat de PvdA het momenteel verprutst, moeten we wel maken.”

Gesthuizen voert al bijna negen jaar oppositie in de Tweede Kamer en was gisteravond ook kritisch op haar eigen partij. De inspraak van leden moet beter geregeld, vindt ze. „Het partijbestuur heeft de touwtjes wel erg strak in handen. Ik zou de leden meer willen toevertrouwen. Daar worden we een meer gewortelde partij van.” Jan Marijnissen, zegt ze later, gebruikt ze „als steen om zich aan te slijpen”. En dat lukt goed, „want Jan is een harde.”

2. Old school activisme versus verbreding

Ron Meyer is van de straat en wil „permanent activisme combineren met meebesturen”. Alleen zijn we stille muizen, samen zijn we brullende leeuwen, zegt hij. In Heerlen heeft hij ‘klopclubs’ opgericht, die langs de deuren gaan om te horen wat er speelt.

Onder meer daarom kiest oud-Kamerlid Jan de Wit voor Meyer: Ron weet hoe hij mensen moet activeren. De Wit doet mee in de klopclub en is zich rot geschrokken, vertelt hij, van wat er bij mensen achter de voordeur gebeurt. En vooral van hoe weinig hij daarvan doorhad in zijn tijd in Den Haag.

Gesthuizen wil ook activisme, natuurlijk. Dit is de SP en de twee vallen elkaar vanavond niet hardop af. Maar ze wil ook ándere groepen mensen naar de SP halen. Ondernemers, mensen die opkomen voor vluchtelingen, mensen uit de milieubeweging. „We kijken te smal naar bijvoorbeeld zzp’ers. Wij praten alleen over die kleine groep die tegen wil en dank niet in dienst is. Dat is een gemiste kans.”

3. Lieveling versus buitenstaander

Meyer heeft de steun van het partijbestuur. En, afgaande op applaus en een steekproefje, die van de meesten in het zaaltje. Maar, zegt Sharon Gesthuizen al in haar eerste zinnen: zij voelt zich een SP’er die niet kan verliezen. De partij wint „aan openheid, transparantie en democratie” met deze verkiezing. „Het belang van deze verkiezing is dát hij gehouden wordt.”

    • Annemarie Kas