Maak eens echt werk van geld voor leger

Overal om ons heen dreigt gevaar, maar ons leger zit dadelijk weer zonder kogels. Dat kan niet, vinden Elco Brinkman en Wopke Hoekstra.

Opnieuw heeft het kabinet een dure fout met de begroting gemaakt. Want opnieuw laat het na een werkelijke inhaalslag te maken met investeren in defensie. Poetin annexeerde de Krim en liet zijn soldaten ‘vakantie vieren’ in Oekraïne; een nieuw dieptepunt in liegen over oorlogshandelingen. Tegelijk werd duidelijk dat de barbarij van IS niet ten einde is en dat in Syrië tot het bittere einde wordt door gevochten. Met rampzalige gevolgen voor de regio. De oogst van de Arabische lente is chaos en burgeroorlog.

Langzaam leek het besef te groeien, dat er geen garantie is dat deze eeuw vreedzamer wordt dan de vorige. De rapporten over verdubbeling van Russische defensie-investeringen kregen de aandacht die ze verdienen. Men zag in dat Poetins recept voor Zuid-Ossetië, de Krim en Oekraïne ook kan worden toegepast in de Baltische staten. Het werd duidelijk hoe naïef de wens was om de NAVO te willen uitbreiden tot in de Russische invloedssfeer. En het werd zichtbaar dat de laissez faire strategie in het Midden-Oosten humanitair en geopolitiek onhoudbaar is.

Ook in Nederland? Misschien in woord, maar niet in daad. Vorig jaar presenteerde het kabinet een gaat-u-maar-rustig-slapen-begroting. En zette de Nederlandse traditie van militaire free riding voort. In plaats van investeren was er retoriek. De premier sprak zelfs van „een trendbreuk”. Hij bedoelde: op defensie bezuinigen we in 2015 iets minder stevig dan we aanvankelijk van plan waren. En hij zei er niet bij dat de getallen in de Miljoenennota voor de jaren na 2015 een verdere relatieve daling lieten zien.

We zijn een jaar verder. De economie groeit. Het begrotingstekort daalt. De lasten worden met 5 miljard verlicht. En voor de wereld buiten Nederland zijn we opnieuw een aantal illusies armer. In Oekraïne is het oorlog. Poetin overweegt de mobilisatie van kernwapens. Russische straaljagers doorkruisen onaangekondigd het Europese luchtruim. IS wordt fanatieker bestreden maar blijft in het offensief. In de regio heerst chaos, met de vluchtelingencrisis als dieptepunt.

En het kabinet? Dat gedraagt zich als kruidenier. Er is geld over, dus hier en daar wordt strooigoed uitgedeeld. Ook bij Defensie wordt er een paar honderd miljoen bijgeplust. Maar van een werkelijke trendbreuk zal opnieuw geen sprake zijn. Ook volgend jaar geeft Nederland minder dan 8 miljard uit aan Defensie, en bijna 80 miljard aan sociale zekerheid. Ook volgend jaar is de Nederlandse militaire slagkracht onder de maat. Ook volgend jaar zijn de kogels op, al dan niet letterlijk. Daarmee gaat dit kabinet, net als vorige kabinetten, verder met het verwaarlozen van de taak waaraan de staat zijn bestaansrecht ontleent: het garanderen van onze veiligheid.

Is een nieuwe Europese oorlog dan waarschijnlijk, al dan niet hybride van karakter? Nee. Dat is onwaarschijnlijk. Maar als die onwaarschijnlijkheid zich wél voordoet, zijn de gevolgen desastreus. Dat maakt het tot onze plicht om ons er in militaire zin op voor te bereiden. Daarom moeten er drie dingen gebeuren.

In de eerste plaats is vergaande defensiecoördinatie van de Europese NAVO-landen noodzakelijk. De huidige mate van duplicatie – en daarmee van verspilling – is enorm. Volgens de European Parliamentary Research Service zijn de meerkosten van het ontbreken van werkelijke defensie-integratie 26 tot 130 miljard euro.

Ten tweede is het hoog tijd voor een NAVO-dialoog over de hoogte van de defensie-uitgaven. Hoe hoog moeten die zijn? Op het huidige niveau van twee procent van het bruto binnenlands product, dat velen aan hun laars lappen? En per wanneer zullen de lidstaten daar echt aan voldoen?

Ten derde dient Nederland te beginnen bij het begin. Met het significant en systematisch verhogen van de eigen defensie-uitgaven. Vanaf 2016. Als je vrede wilt, bereid je dan voor op oorlog.

    • Elco Brinkman
    • Wopke Hoekstra