Experiment: verborgen sigaretten in de supermarkt

Sigaretten in het zicht bij een supermarkt. Foto ANP / Koen Suyk

De Albert Heijn gaat in vijftien winkels experimenteren met het uit het zicht verkopen van tabak. Aanleiding voor de proef is een motie van de Tweede Kamer die er op aandringt dat het ministerie van Volksgezondheid hierover afspraken maakt met de supermarkten. Tabak verbergen in de supermarkt was in Nederland nog niet op grotere schaal uitgeprobeerd.

Voor 1 januari 2016 moet er een convenant liggen over het wegstoppen van tabakswaar. Het ministerie en de supermarkten treden binnenkort in overleg om te kijken naar de mogelijkheden. De proef van Albert Heijn vindt volgens het persbericht plaats in voorbereiding hierop en de resultaten zullen worden gedeeld met het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel, de brancheorganisatie.

Denormalisering

Zichtbaarheid van tabak in supermarkten leidt er volgens KWF Kankerbestrijding en het Trimbos-instituut toe dat de kans dat jongeren beginnen met roken groter wordt - volgens KWF zelfs verdubbelt. Bovendien wordt het voor rokers moeilijker om te stoppen. Het verbergen van tabak helpt bij de zogenoemde denormalisatie, zeker nu de displays voor fabrikanten zo ongeveer de laatste reclamemogelijkheid zijn. Directeur Michel Rudolphie van KWF:

“Het is eigenlijk absurd dat we in Nederland sigaretten verkopen alsof het een normaal product is, terwijl we het in wezen hebben over een product dat één op de twee consumenten doodt.”

Albert Heijn gaat experimenteren met een aantal methodes. Zo zijn speciale kasten met klapdeurtjes geïnstalleerd en wordt ook gekeken naar bijvoorbeeld automaten. Lades onder de toonbank, de favoriete opbergmethode van zowel het Trimbos als KWF Kankerbestrijding, worden niet uitgeprobeerd. Volgens Albert Heijn is dat onpraktisch omdat onder de toonbank al zaken als dvd’s, administratie en stoffer en blik worden bewaard. Bovendien zou het voor het personeel niet prettig werken.

Twitter avatar AlbertHeijnPers Albert Heijn Pers AH start met afdekken van tabak. In 15 winkels testen we hoe t werkt voor klanten/medewerkers
http://t.co/HH8qEfWuUG http://t.co/eXmb0m4gM3

Testresultaten

Trimbos en KWF Kankerbestrijding zijn beide blij zijn met de proef van Albert Heijn, maar wel benieuwd naar de uitvoering ervan. “Er zijn andere winkels die een display ban hebben ingevoerd. Dan zie je vaak dat er wel een rolluik wordt geïnstalleerd maar dat het luik open staat. De maatregelen zijn genomen maar worden niet grondig uitgevoerd. Gaat het luikje wel elke keer dicht?”, vraagt Trimbos zich af. Albert Heijn zegt van wel: “Ik denk dat het ze geruststelt als ze zien hoe we het doen in Den Haag.” Daar zouden de schappen zo zijn uitgevoerd dat ze niet open kunnen blijven staan.

Volgens Albert Heijn koopt een kwart van de klanten tabak en moeten de supermarkten in die behoefte blijven voorzien. “Het doel (van de proef, red.) is te ervaren wat voor klanten en medewerkers het beste werkt”. Die belangen zouden volgens de keten niet per definitie botsen met de ambitie om het aantal rokers terug te dringen. In hoeverre de testresultaten naar de zin van KWF zullen worden geïnterpreteerd zegt het fonds met belangstelling af te wachten. “We hopen dat ze zich beseffen dat het beschermen van de jeugd belangrijker is dan bijvoorbeeld de omzet. We hopen dat ze dat meenemen.”