Ondanks verzet O-Europa toch verdeling asielzoekers

Europese landen hebben gisteren alsnog een besluit geforceerd over de herverdeling van 120.000 vluchtelingen. Slowakije, Tsjechië, Roemenië en Hongarije waren tegen, maar zagen zich toen het op een stemming aankwam tegenover een ruime meerderheid gesteld. Polen en de Baltische Staten stemden, ondanks eerdere bezwaren, voor het plan. Finland onthield zich van stemming. Het gaat in eerste instantie om 66.000 vluchtelingen die de asielsystemen van Griekenland en Italië overbelasten.

Op basis van een door de Europese Commissie voorgesteld quotasysteem moet Nederland daarvan 3.900 mensen voor zijn rekening nemen. De laatste tranche van 54.000 vluchtelingen zal uit andere landen komen die kampen met plotselinge pieken in de migratiestroom, zoals recentelijk Kroatië en Slovenië.

Eerder dit jaar besloten lidstaten om, ook op vrijwillige basis, al 40.000 vluchtelingen te herverdelen. Vandaag praten EU-leiders over verdere stappen om de diepere oorzaken van de crisis aan te pakken, zoals betere bewaking van buitengrenzen en extra middelen voor opvang in de regio.

Het voorstel van de Commissie om de quota bindend te maken, haalde het niet. Maar het vrijwillige karakter van het herverdelingsplan is betrekkelijk: landen worden wel geacht de door Brussel voorgestelde aantallen migranten op te nemen. Tegen landen die niet of onvoldoende meewerken, kan de Commissie juridische stappen ondernemen.

Lidstaten kunnen formeel met een (gekwalificeerde) meerderheid knopen doorhakken, maar dit gebeurt zelden als het om controversiële kwesties gaat. Dan heeft consensus de voorkeur. Maar na een mislukte vergadering vorige week maandag besloten de ministers, die gisteren opnieuw bijeenkwamen in Brussel, om alsnog te stemmen.

In principe kan elk land dat kampt met een plotselinge migratiepiek een beroep doen op het ‘relocatiemechanisme’. Ook Duitsland zou dat kunnen. Maar het recente besluit van Berlijn om Syrische vluchtelingen sneller toe te laten, heeft veel kwaad bloed gezet. Het zou een aanzuigende werking op de vluchtelingenstroom hebben gehad. De Belgische minister Theo Francken sloot een helpende hand aan Duitsland daarom gisteren al uit. „Met alle respect voor de Duitsers, maar dat lijkt me niet consequent en logisch.”

    • Stéphane Alonso