Marco van Basten rekent af met ‘fabeltjeskrant’ van Johan Cruijff

Foto AFP

Het ‘plan Cruijff’ is „een komedie”, „het hele verhaal is een fabeltjeskrant” en „Ajax laat zich gebruiken”. Marco van Basten kraakt in zijn column in Voetbal International de ‘fluwelen revolutie’ bij Ajax, zoals de machtsgreep van Johan Cruijff bij de grootste Nederlandse club is gaan heten.

„Waar het uiteindelijk dus om ging, is macht”, concludeert Van Basten vijf jaar nadat Cruijff opriep tot omverwerping van de Ajax-top. „Hij heeft trainers laten ontslaan, voorzitters weggestuurd en de raad van commissarissen omver gegooid. Het ging zoals hij wilde dat het zou gaan. Wat is het resultaat? Johan heeft de macht, maar komt zelden nog bij Ajax.”

Van Basten baseert zich op het geringe aantal aanvallende spelers dat uit de eigen jeugd doorbreekt. Hij bestrijdt de ‘filosofie’ dat topspelers maakbaar zijn. „Een goede voetballer dient zich aan.” Als een generatie zelf opgeleide spelers een club succes brengt – zoals bij Cruijffs andere geesteskind: Barcelona – „wil dat niet meteen zeggen dat de opleiding uniek is”.

Van Basten, ooit speler onder coach Cruijff, staat bekend als criticus van de enige Nederlandse voetballer die hij qua status boven zich moet dulden. Dat hij nu als KNVB-werknemer – Van Basten is assistent-trainer van Oranje – zich zo uitlaat over een club is opvallend.

Van Basten was in 2011 tijdens de omwenteling bij Ajax zelf in beeld als directeur. Cruijff, toen Ajax-commissaris, drong hem een groep intimi op als adviseurs. Van Basten bedankte. Saillant is ook dat hij betrokken was bij het Ajax-beleid van voor Cruijffs interventie. Van Basten was in 2008 Ajax-trainer toen miskoop Miralem Sulejmani aangetrokken werd voor 16,25 miljoen euro, de hoogste transfersom ooit in Nederland.

Ook toen al wilde Cruijff Ajax op de schop nemen. „Hij werd fel en onredelijk”, aldus Van Basten nu. „Toen zijn we uit elkaar gegaan. ‘Jij komt er nog wel achter’, zei Johan. Nou, ik heb een paar jaar gewacht en weet nog steeds niet wat hij bedoelde.” (NRC)