Vader

Ontwerper Diana Stork was dertien toen haar vader ‘bij een auto-ongeluk was omgekomen’. Toen zij volwassen was, vertelde haar dementerende oma wat er werkelijk was gebeurd. „Ze was de Doofpot vergeten denk ik.”

Illustratie Jenna Arts

Wat werd ik geraakt door de meeslepende kunstkritieken van Zwagerman. Maar ik herkende ook de andere kant van die bevlogen medaille. Je kunt schitteren in de juiste setting, als je weet dat er mensen zijn die je zien en die naar je luisteren. En dat je daar zelf dan ook van geniet en er zelfs bestaansrecht aan ontleent. Dat geldt wellicht voor iedereen, maar voor de potentiële zelfmoordenaar is dat balsem op de ziel. Eventjes. Balsem op de zwarte achterkant van die schitterende medaille.

Mijn vader had ook dat charisma, die charme, dat meeslepende. Intelligent en geestig. Hij was een begaafd tekenaar en schilder, maar hij ‘moest’ werktuigbouwkunde studeren in Delft. Hij was daar niet op zijn plek, raakte aan de drank en vanaf die tijd gleed zijn leven onafwendbaar in de richting van de afgrond.

Ik was dertien jaar toen mijn vader zijn leven beëindigde. Dat wist ik niet – mij werd verteld dat hij bij een auto-ongeluk was omgekomen. Om een beeld van mijn vader te krijgen ging ik op zoek naar mensen die hem goed hadden gekend. Maar ik werd ernstig gehinderd door de Doofpot. Er mocht en er mag niet over gesproken worden. Dat bleek onlangs weer toen ik op verzoek een stukje schreef voor het familieblad over mijn grootvader. Daarin benoemde ik ook zijn verdriet om de dood van zijn enig kind. ’Aardig stukje Diaan, maar dat kan er niet in. Er zijn mensen die dat niet kunnen verdragen.’

Pas toen ik volwassen was kwam ik achter de oorzaak van zijn dood. Mijn grootmoeder, die een tikje begon te dementeren, vertelde het aan me terwijl ze naar mijn zoontje van twee staarde. Ze was de Doofpot vergeten denk ik.

Zwagerman noemde zichzelf een potentiële zelfmoordenaar. Dat herken ik: het is een rampplek die afschuw inboezemt en waar je toch steeds weer gaat kijken. Maar het mag niet. Ik ben dan het kind van een zelfmoordenaar, moeder en grootmoeder, maar het mag niet. Ik ken de gevolgen.

De zelfdoding van een vader is de ultieme afwijzing voor een kind. Je bent niet belangrijk genoeg om voor te leven. Dat wilde ik eerst niet geloven. Ik bleef hem, mijn vader, overal zoeken. In mijn eerste vriendje die op hem leek. In mijn levenslange liefde voor de muziek uit New Orleans die hij in de vijftiger jaren meebracht uit de VS. In het einde van Kurt Cobain, van Amy. Het zoeken kwam waarschijnlijk voort uit de behoefte een Goede Man van hem te maken.

Want een vader die vertrekt uit het leven van zijn kinderen, is volgens mij geen goede man. Geen goede vader.

    • Diana Stork