Column

Drie jaar bezig en dan rinkelt de kassa

Weinig massa, volle kassa. De overname van het biotechnologiebedrijf Dezima Pharma in Naarden ter waarde van maximaal 1,3 miljard euro (1,55 miljard dollar) is de nieuwste in een serie grote Nederlandse overnames in deze bedrijfstak. Koper Amgen betaalt die prijs voor een belofte. De belofte van een succesvol cholesterolverlagend medicijn. En dat voor een bedrijf met één werknemer, althans in 2014, zo blijkt uit het jaarverslag dat Dezima bij de Kamer van Koophandel heeft gedeponeerd. „Alle andere stafleden zijn niet rechtstreeks in dienst bij de onderneming”, voegt het verslag daaraan toe.

Het overnamebedrag onderstreept de behoefte bij grote farmabedrijven aan nieuwe producten én de bereidheid om daarvoor groot geld neer te tellen én de kans voor kapitaalverschaffers én wetenschappers om hier een smak geld te verdienen. Datzelfde was eerder ook al duidelijk in de koortsachtige fusie- en overnamereeks in de sector.

Dezima is 2012 opgericht door een gelouterde wetenschapper, John Kastelein. Het bedrijf werd gefinancierd door drie echte venture capital investeerders. Durfinvesteerders. Ik gebruik hier het woord echte, omdat het woord durfinvesteerder ook regelmatig valt als het over private equityfinanciers gaat. Maar die nemen doorgaans weinig risico. Zij kopen een bestaand bedrijf, met producten en diensten die zich bewezen hebben en betalen grotendeels met bankkrediet. Zij proberen het bedrijf later door te verkopen.

Venture capital is wezenlijk anders. Dat is van de grond af aan beginnen. Ploeteren. Een beetje geluk hebben. Zal het idee kiemen en tot een bruikbaar product leiden? Of volgt mislukking? Of iets daartussenin? Hoog risico, hoog rendement.

Een paar dagen voor Dezima’s overname verscheen een onderzoek naar de succesfactoren van spectaculair groeiende starters à la Dezima van Deloitte en THNK. De onderzoekers definiëren spectaculaire groei als: een starter die binnen vijf jaar minimaal 10 miljoen dollar waard is.

Wat blijkt? Vergeet Steve Jobs (Apple). Vergeet Mark Zuckerberg (Facebook). In tegenstelling tot de algemene opvatting worden spectaculaire groeisuccessen niet gerealiseerd door eenzame ‘Willy Wortels’, maar door ervaren ondernemers die in breed samengestelde teams werken. Zo wordt Dezima geleid door Rob de Ree (meer dan 20 jaar een veelzijdige ervaring als manager, meldt de website). Verder zitten er meerdere ervaren venture capital-mannen in de raad van commissarissen.

De koper van Dezima is Amgen, afkomstig uit Thousand Oaks, Californië. Amgen is zelf een schoolvoorbeeld van succes in biotech. In 1980 gestart door ervaren wetenschappers, managers en venture capital-verschaffers. Nu een waarde van ruwweg 100 miljard euro.

Twee van de drie venture capital-financiers van Dezima zijn Nederlands: Forbion Capital en BioGeneration Ventures. Dezima-oprichter Kastelein is ook een van de wetenschappelijke adviseurs van Forbion, eveneens gevestigd in Naarden. Zo werkt dat: men kent elkaar.

De vierde financier naast voornoemde drie is de Nederlandse overheid. Het Ministerie van Economische Zaken heeft via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland een lening van 5 miljoen euro gegeven. De rente daarop is 10 procent. Maar zo te zien in het jaarverslag van Dezima deelt de lening niet in de wonderbaarlijke waardevermeerdering van het bedrijf die de aandeelhouders nu ten deel valt.

Jammer.