De waarde van pc’s op school is beperkt

Wat heb je aan computers in de klas? „Technologie kan nooit slecht onderwijs goed maken.”

Veel gebruik van computers in de les gaat gepaard met slechte resultaten in rekenen en lezen. Dat concludeert een vorige week verschenen vergelijkende studie, uitgevoerd door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in meer dan veertig landen. De onderzoekers keken naar de mate waarin leerlingen gebruikmaken van computers en naar de resultaten die zij boekten in de PISA-test – een onderzoek naar schoolprestaties in OESO-landen.

1 Wat is de belangrijkste les uit het rapport?

Voor beter onderwijs zijn computers en software niet het belangrijkste middel. Nederlandse scholen hebben tussen 2002 en 2012 flink geïnvesteerd in ICT, maar de rekenprestaties voor de PISA-test zijn er niet door verbeterd, blijkt uit het rapport. Dat geldt ook voor andere landen met veel computers in de klas.

2 Hebben computers dan geen zin?

Dat zegt het rapport niet. Want landen met een gemiddeld ICT-gebruik scoren over het algemeen het hoogst in rekenen en lezen. Landen die met ICT in de klas onder en boven dat internationale gemiddelde zitten, scoren over het algemeen lager.

3 Waarom is de waarde van digitale technologie in de klas zo beperkt?

Dat is moeilijk te zeggen, want het rapport gaat slechts over correlaties tussen computergebruik en leerprestaties, niet over oorzaken. Het rapport citeert wel veel ander wetenschappelijk onderzoek dat de effectiviteit van computergebruik in de klas in twijfel trekt. In die zin wijkt de digitalisering van de les niet af van andere ICT-projecten bij de overheid en het bedrijfsleven, waar vaak te veel van wordt verwacht. Er blijkt veel fout te gaan. Dat geven veel ICT-experts en onderwijsdeskundigen ook toe.

4 Kan het ook liggen aan de lesmethode?

Dat kan. Computergebruik bij rekenen gaat volgens het rapport over het algemeen gepaard met geïndividualiseerd lesgeven en realistisch rekenen (sommen in verhaaltjes). Landen die dat niet doen, waaronder veel Aziatische, blinken uit in het abstracte rekenen van de PISA-test. Uit ander onderzoek blijkt dat leerlingen die op iPads rekenen meer fouten maken dan leerlingen die dat met pen en papier doen.

5 Wat kunnen scholen het beste doen?

Eerst bedenken hoe het onderwijs kan worden verbeterd met goede leraren en methodes, en dan pas computers inzetten. „Technologie kan goed onderwijs versterken, maar kan nooit slecht onderwijs goed maken”, besluit het rapport.

Achterstandsleerlingen hebben bijvoorbeeld meer toegang gekregen tot de computer, maar toch is de „digitale kloof” niet geslecht. Een geciteerde Nederlandse studie naar twee scholen met veel achterstandsleerlingen bevestigde dat subsidies voor ICT niets toevoegden. Volgens het rapport kunnen die leerlingen pas volwaardig gebruikmaken van computers als ze „meer traditionele academische vaardigheden” hebben in lezen en in rekenen.

    • Maarten Huygen