Wéér iets mis bij ProRail, Kamer verliest vertrouwen in Mansveld

De kritiek op staatsecretaris Mansveld neemt toe nu er opnieuw slecht nieuws wordt gemeld over ProRail.

Staatssecretaris Mansveld ontmoette afgelopen woensdag paus Franciscus. EU-bewindslieden spraken met de paus over de komende VN-klimaattop in Parijs. Foto AFP

Met elk bericht over problemen bij spoorbeheerder ProRail neemt de politieke druk op staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur en Milieu, PvdA) verder toe. Zij is enig aandeelhouder van ProRail namens de staat, en dient de politieke regie over het bedrijf te voeren.

Zaterdag was er opnieuw slecht nieuws. ‘ProRail knoeit met de cijfers’, meldde De Telegraaf op de voorpagina. Externe adviseurs constateerden volgens de krant eind 2014 dat de boekhouding van ProRail niet deugt. Het jaarverslag 2014 zou mogelijk moeten worden aangepast. De financiële chaos zou al vijf jaar gaande zijn

In reactie op het Telegraaf-bericht laat ProRail weten dat het jaarverslag 2014 is goedgekeurd door accountant EY. ProRail inventariseert nu uit welke rapporten de krant citeert, want dat is nog niet duidelijk. De raad van commissarissen, sinds juni 2014 onder voorzitterschap van Hans Alders, schrijft in het jaarverslag dat de „beheersing van de financiële processen binnen ProRail nog niet op het gewenste niveau is”.

Kamerleden van SP en D66 toonden zich dit weekend geschokt. Senator Tiny Kox van de SP zei in het radioprogramma Kamerbreed dat staatssecretaris Mansveld beter kan opstappen, omdat ze de problemen bij ProRail kennelijk niet kan oplossen. Volgens PvdA-Kamerlid Duco Hoogland is het vooral een kwestie van beeldvorming en vallen de problemen wel mee. Hoogland: „Laten we het over de inhoud hebben.”

Het slechte nieuws begon deze zomer met aanbestedingsfouten bij spooronderhoud en een budgetoverschrijding van 30 miljoen euro bij de verbouwing van Utrecht Centraal. Op 9 september kwam de moeizame relatie tussen ProRail en Mansveld aan het licht door een opmerking van de nieuwe topman, Pier Eringa, in Het Financieele Dagblad. Hij zei het melden van slecht nieuws soms te moeten uitstellen van het ministerie, en dat niet meer te willen doen. Het leidde tot veel rumoer. Mansveld kwalificeerde de uitspraak als ‘onhandig’. Of hij ook ‘onjuist’ was is nog steeds onduidelijk. Eringa trok de uitspraak in ieder geval terug.

Dat deed hij pas na het ‘U mag hier niet komen-incident’ in de Tweede Kamer een dag later, toen Mansveld de toenadering van Eringa bruusk afsloeg met een beroep op protocol.

Nog voordat vorige week bleek dat er bij ProRail voor de periode 2018-2028 een tekort van 475 miljoen euro dreigt, had de Kamer Mansveld al om meer informatie gevraagd. In het debat van 10 september zegde Mansveld toe dat zij binnen vier weken een financiële stand van zaken van grote stationsprojecten zou leveren.

Vorige week probeerde de Kamer vergeefs om die informatie eerder te ontvangen. CDA, SP, D66 en PVV willen nu vóór 29 september alle rapporten ontvangen „die betrekking hebben op financiële stromen of het functioneren van ProRail, NS of andere spoorgerelateerde instanties”.

Mansvelds probleem is dat de Kamer het vertrouwen in haar regie bij ProRail verliest. In het eerste deel van het debat, dat morgenavond wordt voortgezet, zei ze dat ze zelf ook vond dat ze „er meer bovenop moest zitten”. Michiel Boersma, oud-president-commissaris van ProRail, pleitte er vorige week voor ProRail direct onder te brengen bij het ministerie. De echte besluiten zijn immers politiek.