En wéér is er gedoe met ProRail

Foto ANP/Martijn Beekman

Je zou het maar zijn: enig aandeelhouder van ProRail. Dat is de rol van staatssecretaris Wilma Mansveld van Infrastructuur en Milieu. Namens de staat moet zij de politieke regie over het bedrijf te voeren. Maar nu opnieuw problemen lijken te zijn bij ProRail, neemt de druk op Mansveld toe.

Geknoei met cijfers?

Zaterdag was het weer raak. De Telegraaf kopte voorop: ‘ProRail knoeit met de cijfers’. Externe adviseurs constateerden volgens de krant eind 2014 dat de boekhouding van ProRail niet deugt. Het jaarverslag 2014 zou moeten worden aangepast. De financiële chaos zou al vijf jaar gaande zijn, en nog niet voorbij zijn.

In reactie op het Telegraafbericht laat ProRail weten dat het jaarverslag 2014 is goedgekeurd door accountant Ernst & Young. Men inventariseert nu uit welke rapporten de krant citeert, want dat is nog niet duidelijk.

De raad van commissarissen, sinds juni 2014 onder voorzitterschap van Hans Alders, schrijft in het jaarverslag dat de „beheersing van de financiële processen nog niet op het gewenste niveau is”.

Senator Tiny Kox van de SP zei in het radioprogramma Kamerbreed dat staatssecretaris Mansveld beter kan opstappen, omdat ze de problemen bij ProRail kennelijk niet kan oplossen.

Al veel rumoer

Die problemen begonnen deze zomer met aanbestedingsfouten bij spooronderhoud en een budgetoverschrijding van 30 miljoen euro bij de verbouwing van Utrecht Centraal. Deze maand volgen de incidenten elkaar snel op.

De slechte verstandhouding tussen ProRail en Mansveld kwam op 9 september aan het licht door een opmerking van de nieuwe topman Pier Eringa. Hij zei het melden van slecht nieuws soms te moeten uitstellen van het ministerie, en dat niet meer te willen doen. Het leidde tot veel rumoer.

Mansveld kwalificeerde de uitspraak als ‘onhandig’. Of hij ook ‘onjuist’ was is nog steeds onduidelijk. Eringa trok de uitspraak in ieder geval terug.

Dat deed hij pas na het ‘U mag hier niet komen-incident’ in de Tweede Kamer een dag later, toen Mansveld de toenadering van Eringa bruusk afsloeg met een beroep op het Kamerprotocol.

Nog voordat vorige week bleek dat er bij ProRail voor de periode 2018-2028 een tekort van 475 miljoen euro dreigt, had de Kamer Mansveld al om meer informatie gevraagd. In het debat van 10 september zegde Mansveld toe dat zij binnen vier weken een financiële stand van zaken van grote stationsprojecten zou leveren.

Er bovenop zitten

Vorige week probeerde de Kamer vergeefs om die informatie eerder te ontvangen. CDA, SP, D66 en PVV willen vóór 29 september alle rapporten ontvangen “die betrekking hebben op financiële stromen of het functioneren van ProRail, NS of andere spoorgerelateerde instanties”.

Mansvelds probleem is dat de Kamer het vertrouwen in haar regie bij ProRail verliest. In het eerste deel van het debat dat morgenavond wordt voortgezet, zei ze dat ze zelf ook vond dat ze “er meer bovenop moest zitten”. Michiel Boersma, oud president-commissaris van ProRail, pleitte vorige week voor direct onderbrengen van ProRail bij het ministerie. De echte besluiten zijn immers politiek.

    • Mark Duursma