Dubbele espresso stelt de slaap 40 minuten uit

Een dubbele espresso, drie uur voor bedtijd gedronken, zet de biologische klok van mensen 40 minuten stil. Het slaapgevoel komt dan later. Het koffie-effect is half zo groot als dat van drie uur in helder wit licht zitten.

De licht- en koffiegegevens komen van slaaponderzoekers van de universiteit van Colorado in Boulder. Ze publiceerden hun resultaten vorige week in Science Translational Medicine.

Het cafeïneshot (200 milligram voor iemand van 70 kilo) dat de klok 40 minuten stilzet werd bij gedimd licht toegediend. Wie cafeïne én een drie uur durende lichtdosis nam, haalde zelfs 105 minuten slaapuitstel.

Van alleen wit licht ging de biologische klok ruim 80 minuten achterlopen. Daarbij werd wel een enorm sterke lamp gebruikt: 3000 lux. Dat is veel lichter dan normale binnenverlichting, en meer vergelijkbaar met daglicht op een bewolkte dag.

Het onderzoek waar deze praktische gegevens uitkomen, was opgezet om ook het moleculair mechanisme te achterhalen waardoor cafeïne de biologische klok vertraagt. Dat is gelukt, door te meten aan in het lab gekweekte mensencellen die cafeïne kregen. Daar komt ook uit dat meer koffie de biologische klok verder achter laat lopen. De menselijke biologische klok is evolutionair stokoud en komt bij de meeste levende wezens voor. Ook bij schimmels, algen en de fruitvlieg gaat de biologische klok onder invloed van cafeïne achterlopen.