In twaalf stukjes opgeknipte films

Gisteren werden in Los Angeles de Emmy Awards uitgereikt. Hollywoodsterren verruilen films voor televisieseries.

De cast van Game of Thrones gisteravond in Los Angeles bij de Emmy-uitreiking. (De bekroonden zijn dikgedrukt). Vlnr Sophie Turner, Gwendoline Christie, Maisie Williams, Nikolaj Coster-Waldau, Carice van Houten,schrijver David Benioff, acteur Peter Dinklage, Conleth Hill,schrijver D. B. Weiss, Lena Headey,regisseur David Nutter, John Bradley-West en Alfie Allen. Foto Getty Images

Tim Robbins draait al meer dan vijfentwintig jaar mee in Hollywood. Hij maakte tientallen films en won een Oscar. De acteur speelt nu in de HBO-serie The Brink, als een tierende minister van Buitenlandse Zaken die een conflict met Pakistan moet zien te voorkomen.

Welbewust heeft Robbins (56) het witte doek verruild voor het kleine scherm. „De Hollywoodstudio’s maken weinig films voor volwassenen meer”, zegt hij tijdens een ontmoeting in LA. De budgetten dalen, de promotie stelt niks meer voor, vindt Robbins. „Zo raak je een jong publiek kwijt. Dat publiek kijkt liever tv.”

Gisteren werden de Primetime Emmy Awards uitgereikt in Hollywood. Die jaarlijkse tv-prijzen waren lange tijd het schlemielige broertje van de Oscars. De Emmy’s waren een gala waar vrijwel niemand op lette, want kwaliteit was schaars. Inmiddels buitelen de sterke tv-series over elkaar heen en zijn de Emmy’s een groots opgezet festijn waar acteurs en regisseurs, adverteerders en sponsors, stylisten en journalisten bij willen zijn.

Het gouden tv-tijdperk, zoals het al jaren wordt genoemd in LA, strekt zich uit naar alle mogelijke producenten. De betaalzender HBO blijft domineren met Olive Kitteridge (6 prijzen), Game of Thrones (4 prijzen) en Veep (4 prijzen). Kabelzender AMC heeft eindelijk een Emmy voor Mad Men. De interessantste shows komen van de streamingdiensten. Netflix heeft Orange Is The New Black (1 prijs), Amazon Studios maakt de baanbrekende serie Transparent (2 prijzen). De grote landelijke tv-zenders ABC, NBC en CBS komen er bekaaid vanaf, met bijvoorbeeld het klassieke How to get away with Murder (ABC, 1 prijs).

Kosten lager dan bij speelfilms

Na The Sopranos is het hard gegaan - acteurs ontdekten dat ook series interessante scrips konden bieden. Zeker de laatste jaren zijn Hollywoodsterren in tv-series eerder regel dan uitzondering. Met Kevin Spacey (House of Cards), Claire Danes (Homeland) en Matthew McConaughey (True Detective) als bekendste voorbeelden.

Die verschuiving is terug te zien in de casting. „Ook de grote namen zijn sneller bereid om aan series te werken”, zegt Richard Hicks, de casting director van onder meer de speelfilm Gravity en en diverse tv-series. Hij noemt als voorbeeld Lily Tomlin, die speelt in de nieuwe Netflix-serie Grace and Frankie. Jane Fonda is haar tegenspeler en heeft tevens lof ontvangen voor haar rol in de HBO-reeks The Newsroom. Hicks: „De kwaliteit is veel interessanter dan voorheen. Dat spreekt acteurs aan.”

Voor producenten is televisie interessant omdat de kosten zo veel lager zijn. Door de wildgroei van nieuwe ‘platformen’ is de vraag naar programmering snel gegroeid, zegt Hicks. „Er is een honger naar nieuwe dingen. Maar voor een Hollywood-blockbuster heb je sterren en miljoenen dollars nodig.” Een bescheiden tv-serie met minder bekende namen is daarentegen zo gemaakt, legt hij uit, en het risico is kleiner. Maakt een nieuwe reeks weinig los, dan verdwijnt hij geruisloos weer na een half of heel seizoen.

Lage kosten en weinig risico: dat is hoe onafhankelijke films worden gemaakt. Hicks merkt dat financiering en belangstelling voor ‘indies’ te lijden heeft onder de tv-renaissance. Niet getreurd, zegt hij: „Goeie tv kan net zo veel impact hebben als goeie film.”

Kwaliteitstelevisie is natuurlijk niet nieuw. Iemand die al decennia meedraait, is acteur David Duchovny (55). Zijn paranormale politieserie The X-Files liep van 1993 tot 2001 en het vervolg wordt momenteel gefilmd. Intussen maakte hij naam met de comedy Californication en speelde hij in films. Met zijn serie Aquarius, over de jacht op moordsekteleider Charles Manson, gebeurde iets bijzonders. Tv-omroep NBC zette de complete dertiendelige serie in één keer online, terwijl de afleveringen óók wekelijks werd uitgezonden. Netflix doet dit routineus, maar geen gewone tv-zender had het ooit gedurfd. Kennelijk wil NBC meeprofiteren van het succes van van de videodiensten. „Nieuw en opwindend”, zegt Duchovny. Hij beschouwt de zet van NBC als belangrijk. Het markeert het volwassen worden van hoogstaand, meeslepend drama op netwerktelevisie, vindt hij. „Zelfs ik zie in dat dit een enorme verschuiving is.”

Beste manier verhalen vertellen

Productie- en marketingkosten van grote films zijn nog altijd niet vergelijkbaar met wat tv-makers kunnen uitgeven. Dit jaar werden de nieuwe Avengers-film (280 miljoen dollar) en animatiefilm Inside Out (175 miljoen) geproduceerd. Ter vergelijking: de duurste tv-serie, Game of Thrones, kost zes miljoen dollar per aflevering.

Maar miljoenen staat niet per se gelijk aan kwaliteit. Tim Robbins betoogt dat creatieve tv-makers juist veel doen met bescheiden budgetten. „Het gaat om de beste manier om een verhaal te vertellen”, zegt hij. „Vaak is dat tv.” Robbins hield altijd al van ellenlange films. „Tien uur lang, van die epische verhalen.” Dat oude genre is volgens hem weer opengegooid: „We maken allemaal in stukjes opgehakte films van tien, twaalf uur. Dat is opwindend, juist voor ons als filmmakers.”