Column

Als er niks gebeurt, maak ons dan ook niet angstig

Vrijdag brachten we een dag door met Thalys-paniek: een vermeende aanslag die loos alarm bleek. Bij aandacht voor zo’n incident is niemand gebaat, vindt Floor Rusman.

Iedereen heeft zo zijn eigen irreële angsten en de mijne is: slachtoffer worden van een schietincident. Regelmatig droom ik dat ik achternagezeten word door mannen met kalasjnikovs en maar één doel: zoveel mogelijk mensen doodmaken. Ik weet dat de kans dat dat gebeurt kleiner is dan de kans dat ik stik in een nootje, maar daar trekt de angst zich niets van aan. Zeker nu ik dagelijks met de trein reis gaat er geen dag voorbij zonder dat ik nadenk over vluchtroutes, afleidingsmanoeuvres en laatste woorden.

Het enige dat ik tegen mijzelf kan zeggen is, om de Prinsjesdagboodschap van het kabinet te citeren, ‘we moeten nuchter blijven’. Maar dat wordt me wel eens moeilijk gemaakt, bijvoorbeeld wanneer er buitensporige aandacht is voor een man die zich verschanst op de Thalys-wc. Verschillende media (RTL, NOS, nu.nl en NRC) openden vrijdag een liveblog om alle ontwikkelingen rondom de jongeman te brengen, inclusief foto’s, tweets en voxpops van omstanders. Dit leverde weinig enerverende journalistiek op, met teksten als: ‘Mijn trein naar Breda vertrok uiteindelijk wel, maar vanaf spoor 8’.

Volgens sommigen was de reactie van politie en media gerechtvaardigd vanwege de verijdelde aanslag in een Thalys vorige maand. De gelijkenis was immers treffend: dezelfde trein, dezelfde setting (man op wc).

Die redenering lijkt me onzin. Als ik een terrorist was, zou ik de Thalys voortaan met rust laten: daar zijn mensen toch al op hun hoede. Je moet de vijand verrassen en zorgen dat echt niemand zich meer op zijn gemak voelt. Ik zou dus een bloedbad aanrichten in de stoptrein tussen Grijpskerk en Hurdegaryp, zodat ook de mensen op het platteland weten dat het menens is.

Ik zie, kortom, niet in waarom de Thalys nu meer alertheid verdient dan gewone treinen, bussen, metro’s en veerboten. Maar nog los daarvan lijkt het me voor niemand goed als een incidentje als dit de hele dag het nieuws domineert. Het doel van terroristen is niet alleen het doden van mensen, maar ook het zaaien van angst. Dat lukt tot nu toe aardig, want zelfs als er in feite niets is gebeurd hebben we het weer een hele dag over angst. ‘Er zit toch een soort van angst of stress kennelijk in de maatschappij’, was de analyse van een NOS-verslaggever ter plaatse.

Die angst wordt in stand gehouden door overdreven media-aandacht voor verwarde mannen, verdachte pakketjes en verhoogde terreurdreiging.

Ik wil de schuld voor mijn eigen irreële angst niet volledig buiten mezelf zoeken, maar als ik niet regelmatig geconfronteerd werd met breed uitgemeten nieuws over dit soort zaken, zou ik een stuk rustiger in de trein zitten. Met hysterie over vermeende aanslagen (die bijna altijd loos alarm blijken te zijn) is niemand gediend, behalve terroristen.