Lammers en Reiné niet blij met terugtrekken Michiel de Ruyter van NFF

Regisseur Roel Reine (L) en acteur Frank Lammers (Michiel de Ruyter) op de set van speelfilm Michiel de Ruyter over het leven van de zeeheld. Foto: ANP / Kippa Robert Vos

Acteur Frank Lammers en regisseur Roel Reiné, beiden genomineerd voor een Gouden Kalf, zijn not amused over het terugtrekken van de film Michiel de Ruyter voor het Nederlands Filmfestival (NFF). Beide genomineerden distantiëren zich van de actie van producent Klaas de Jong.

Uit onvrede over het geringe aantal nominaties trok De Jong de film terug van het Nederlandse Film Festival (NFF), dat woensdag begint. De filmproducent is ontevreden over het geringe aantal nominaties.

‘Elitair grachtengordelfeestje’

Klaas de Jong boycot het NFF en het Gouden Kalveren-prijzengala omdat het in zijn ogen een ‘elitair grachtengordelfeestje is’ dat gefixeerd is op arthouse ‘waar niemand naartoe gaat’. Hij ziet de nominaties desgevraagd als een ‘dikke middelvinger’ naar het grote publiek: Michiel de Ruyter trok ruim 700.000 bezoekers. Gooische Vrouwen 2, dat twee miljoen bezoekers trok staat met lege handen.

Volgens het NFF zal Michiel de Ruyter niet op het festival draaien en vervalt een Q&A van regisseur Reiné met het publiek. De Jong geeft wel toestemming voor een scholierenvertoning, en de twee nominaties blijven gewoon staan.

Frank Lammers is niet blij met De Jongs actie.

‘Ik vind het gewoon onfatsoenlijk, ik voel me ernstig in mijn hemd gezet. Ik heb Klaas hoog zitten als producent, maar hij is wel erg van de stampei en het conflictmodel. Ik begrijp het ook niet. Je maakt publieksfilms die veel geld verdienen, leuk toch? Maar dan wil je ook nog artistieke erkenning van de mensen die je elitaire grachtengordeltypes noemt.’

‘Op zijn minst meedingen’

De Gouden Kalveren worden dit jaar voor het eerst niet door een jury, maar door een Academy van vakgenoten uitgereikt. Voor de vijf nominaties per categorie, die begin deze maand bekend werden, stemden alleen de onderafdelingen: acteurs op acteurs, cameralieden op cameralieden. Over de Gouden Kalveren mag de voltallige Academy stemmen: 324 van de 465 leden hebben zich daarvoor opgegeven.

Lammers meent dat Michiel de Ruyter op zijn minst had moeten meedingen als beste film: daarbij is het criterium namelijk de best geproduceerde film die het meest betekent voor de Nederlandse film. ‘Dat we zo’n groots epos konden maken, wisten we in Nederland nog niet.’

Regisseur Reiné erkent vanuit Thailand, waar hij aan een nieuwe film werkt, dat hij ‘in shock’ was over de nominaties: in de technische categorieën stak Michiel De Ruyter met kop en schouders boven de rest uit.

‘Maar ik begrijp nu dat collega’s gewoon niet de moeite name om hem te zien. Ik vind dat raar. Ik werk nu aan zes films en tien tv-series, maar ik zag ze wel allemaal. Van mij mag Klaas het bed dus best een beetje opschudden, al is dat negatieve mijn stijl niet. Ik ben van het positivisme.’

Zowel Reiné, dit jaar eregast in Utrecht, als Lammers gaan gewoon naar het NFF in Utrecht. Beide hebben al een Gouden Kalf: Lammers voor Nachtrit (2006) en Reiné voor The Delivery (1999). Lammers: ‘Maar ik wil altijd winnen, hè?’

Lammers noemt het Academy-model een vooruitgang, al ziet hij liever dat alle leden ook over de nominaties stemmen. ‘Met honderden stemmen elimineer je de gunfactor en kliekjes, statistisch komen dan altijd de beste mensen boven.’

Te weinig aandacht

Maar volgens Klaas de Jong is jury of Academy één pot nat: hij wil aparte Gouden Kalveren voor arthouse en publieksfilms. Wat dat laatste betreft: er is al een Publieksprijs voor films met minimaal 100.000 bezoekers: het prijsgeld voor de top drie staat op 30.000, 20.000 en 10.000 euro. Michiel de Ruyter blijft daarvoor in de race, en De Jong zal het geld niet afslaan. Maar de Publieksprijzen krijgen volgens hem te weinig aandacht op het prijzengala. ‘Het moet de apotheose zijn en niet ergens worden weggemoffeld tussen beste camerawerk en beste korte film.’

Klaas de Jongs heeft een aantal succesvolle publieksfilms op zijn naam, zoals De Kameleon-serie, Verliefd op Ibiza en De Toscaanse Bruiloft. In het verleden kwam hij soms ook in het nieuws met conflicten: na zijn film De Hel van ’63 in 2009 volgden geruzie met de vakbond Crewbelangen en rechtszaken met een schuldeiser en acteur Maarten Spanjer.

    • Coen van Zwol