Gouden koets

S. Montag

Beseft u dat het wel vier tot vijf jaar kan duren voor u de Gouden Koets weer ziet? Het voertuig gaat in de revisie. Moet dat zo lang duren, vragen veel mensen zich af. En wat zal dat allemaal gaan kosten? Ze hebben er geen idee van hoe dat voertuig in elkaar zit. Bekleed met bladgoud, wielen als symbolen van de zon, op de panelen voorstellingen van halfnaakte Afrikaanse en Indonesische mannen, symbolen van de Nederlandse macht, en nog veel meer moois. Bij officieel gebruik wordt de koets getrokken door acht paarden terwijl er aan weerskanten twee lakeien naast lopen. In 1898 door de gemeente Amsterdam aan het Koninklijk Huis geschonken. Na ruim een eeuw kan zo’n revisie wel een jaartje langer duren.

Ik ben me ervan bewust geworden dat we in een koninkrijk wonen toen ik een jaar of zes was. Toevallig waren mijn vader en moeder en ik op Prinsjesdag in Den Haag, kwamen terecht in een grote menigte. Daar kwam de Gouden Koets met het koninklijk paar. Koningin Wilhelmina zwaaide naar het volk, zoals ik nog nooit iemand had zien zwaaien. Langzaam, met haar rechterhand bewegingen naar zich toe makend. Weet je wat ze zegt, vroeg mijn moeder. Nee. Ze zegt: Het is van jullie centen, dat ik zo netjes ben.

Ik kom niet uit een republikeinse familie, maar overtuigde oranjeklanten zijn mijn vader en moeder ook nooit geweest. Wel was ik een liefhebber van Koninginnedag, toen 31 augustus. Dan werd er vuurwerk afgestoken en niet zo’n beetje. Zware donderslagen en vuurpijlen. De grote jongens uit de buurt hadden van een paar tonnetjes een soort kanon gemaakt waarin de donderslagen tot ontploffing werden gebracht. Muziek. Onder zulke omstandigheden word je vanzelf even een royalist maar dat ging snel weer over.

Volgens mij mogen we van geluk spreken dat we een koninkrijk zijn. Nederland als republiek, met presidentsverkiezingen. Stel je voor dat een van onze leidende politici president zou worden. Roemers, Rutte, Samsom, Wilders, bijvoorbeeld. Probeer je vooral een voorstelling te maken van de campagnes die daaraan vooraf zouden gaan en de vier jaar die daarop zouden volgen. We denken weleens dat we een kalm volk zijn, op de grens van flegmatiek. Dat is al een grote vergissing zoals nu weer door de Algemene Beschouwingen wordt bewezen.

Maar het zou nog een kinderpartijtje zijn vergeleken bij wat zich dan in onze politiek zou afspelen. Misschien is het een goed onderwerp voor een geëngageerde speelfilm. Nederland als republiek met in de eindstrijd een vooruitstrevende mensenvriend en een welbespraakte moslimhater. Eigentijdse beelden zoals we ze lang niet meer in de bioscoop hebben gezien. Genadeloze scheldpartijen, vechtpartijen, de nieuwe vaderlandse werkelijkheid nadat er een einde aan het koninkrijk was gekomen. Hoe dat zich zou hebben voltrokken zou dan ook nog moeten worden verzonnen. De monarchie is ingewikkelder dan je op het eerste gezicht denkt.

Als onze koning iets opzienbarends heeft gedaan – vreemd land bezocht, handelsbetrekkingen bevorderd, villa aangeschaft – kijk ik even op internet naar wat de bloggers, de ‘reaguurders’ ervan hebben gemaakt. Dat is de nieuwe stem des volks. Laten ze zich aan het hof en in de politiek niet vergissen. De republikeinse fractie is wel een ongeregeld zootje maar blijft onverzettelijk groeien. Ik ben blij dat ik hier niet over honderd jaar woon.