Geef ze werk, dat is de beste inburgering

Erkende vluchtelingen aan werk helpen heeft nog steeds geen prioriteit. De gemeente Eindhoven wil dat anders en start een proef.

Acht van de tien vluchtelingen die nu naar Nederland komen, weten binnen een paar weken of ze een verblijfsvergunning krijgen. Wat er daarna met de erkende vluchtelingen gebeurt, hoorde de Eindhovens wethouder Staf Depla (PvdA, Werk, Economie, Beroepsonderwijs) voor de zomer van medewerkers van Vluchtelingenwerk.

Eerst zorgen we dat ze een woning krijgen, dan laten we ze inburgeren en pas als ze een beetje Nederlands spreken, gaan we eens nadenken over werk, vertelden ze. Niet dat die volgorde zo in de wet vastligt, zo gaat het gewoon, zeiden ze. Ze leerden vluchtelingen in de tussentijd dan ook waar het loket is waar ze bijstand kunnen aanvragen, hoe ze kinderbijslag moeten aanvragen, waar de tandarts en de huisarts zijn. Depla: „Allemaal heel goed bedoeld natuurlijk. Maar zo hospitaliseren we die mensen, maken we kasplantjes van ze.”

Hij besloot te zoeken naar een andere aanpak, vertelt Depla in zijn werkkamer in het stadhuis. „We willen statushouders zo snel mogelijk aan werk helpen. Er is geen betere manier om in te burgeren.”

Aan tafel zit ook adviseur Sala Besic. Zij was negen toen ze in 1995 met haar moeder, broer en zus Bosnië ontvluchtte om zich te voegen bij haar vader die in Nederland een verblijfsvergunning had gekregen en in Helmond werd geplaatst. „In die tijd werd het heel belangrijk gevonden de groep vluchtelingen uit voormalig Joegoslavië goed over Nederland te spreiden. Helmond had blijkbaar nog plek.”

Haar vader was in Bosnië projectleider in de bouw, haar moeder modeontwerpster. Beiden vonden pas na lang zoeken werk, simpel productiewerk. Zoals ook Bosnische artsen en ingenieurs die Besic goed kent. „Talentverspilling”, zegt ze. Daarom is ze blij dat ze een bijdrage mag leveren aan dit Eindhovens project. „Ik gun het ook andere vluchtelingen dat ze zo goed terecht komen als ik. Niemand vlucht voor zijn lol.”

Met het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) geldt in Eindhoven sinds deze week dat bij het ‘vergunninghoudersgesprek’ – dat moet leiden tot plaatsing van vluchtelingen in een gemeente – ook wordt gevraagd naar werkervaring en opleiding. Dat is nieuw. Alle Nederlandse gemeenten kunnen nu al de profielen van vergunninghouders bekijken. Maar bij plaatsing houden ze vooralsnog alleen rekening met de spreiding van nationaliteiten en of er een passend huis is voor een gezin. En er wordt gevraagd wat de gezinssamenstelling is, of er nog gezinsleden nakomen, wat hun medische achtergrond is.

Maar in het Eindhovense proefproject kan bij plaatsing ook rekening gehouden worden met werkervaring en opleiding die aansluit bij tekorten van arbeidskrachten in verschillende Nederlandse regio’s.

In de regio rond Enschede komen ze bijvoorbeeld verpleegkundigen tekort, in de regio Eindhoven is een groot tekort aan technisch personeel. Depla: „We halen mensen van over de hele wereld hierheen. De voertaal bij veel bedrijven is dan ook al lang Engels. Maar tot nu toe keken we niet naar het talent in onze asielzoekerscentra, terwijl er in de eerste grote groep Syriërs veel hogeropgeleiden zitten.”

In het Eindhovens asielzoekerscentrum runt een Syriër het ICT-lokaal. Onder de inwoners zijn ook tandartsen, chirurgen, ingenieurs.”

Eindhoven zoekt actief naar bedrijven die graag werk willen bieden aan talentvolle ‘statushouders’. Op de startbijeenkomst van het Eindhovens proefproject op 7 oktober hoopt de gemeente de eerste vluchtelingen aan bedrijven te koppelen. Tijdens die bijeenkomst zal ook de vluchtelingenstichting UAF aanwezig zijn die onder andere buitenlandse diploma’s op Nederlands niveau kan waarderen.

Depla: „Als mensen hier snel werk vinden, bouwen ze gemakkelijker weer een nieuw leven op en scheelt hun dat veel stress. Bovendien is de kans dat ze in de bijstand terecht komen kleiner.” Besic: „Andere gemeenten hebben ook interesse. Die houden we op de hoogte. Ons doel is dat deze werkwijze gewoon wordt in Nederland.”

    • Esther Wittenberg