Ex-asielzoeker spil in smokkelorganisatie

Een 35-jarige Syriër smokkelde landgenoten tegen betaling naar West-Europa. De afgelopen tijd verdubbelde zijn prijs.

Een meisje zit op de rails van het treinstation van Tovarnik, in Kroatië, waar de politie een groep migranten tegenhoudt. Foto Antonio Bronic/REUTERS

Vanuit Nederland wordt op grote schaal mensensmokkel georganiseerd. Daarbij worden honderden Syriërs vanuit Italië en Hongarije naar Nederland, Duitsland, Denemarken en Zweden vervoerd.

Dat blijkt uit onderzoek van het Openbaar Ministerie (OM). Afgelopen vrijdag leidde het onderzoek tot de aanhouding van een 35-jarige man in Eindhoven. De man werkte onder meer samen met zijn 26-jarige neef, die vrijdag ook is aangehouden.

De 35-jarige man blijkt de spil van een mensensmokkelorganisatie die met bestelbusjes en personenauto’s mensen naar West-Europa bracht. De hoofdverdachte en zijn neef komen uit Syrië. „Ze hebben een verblijfsstatus en zijn als asielzoeker hierheen gekomen”, aldus woordvoerder Wim de Bruin van het OM. Hij kon niet zeggen hoe lang ze al in Nederland wonen.

Het onderzoek naar de hoofdverdachte begon een jaar geleden. De man heeft duizenden keren contact gehad met andere verdachten van mensensmokkel, blijkt uit telefoongegevens. De neef postte bij grote treinstations om daar Syriërs onderweg naar West-Europa te werven en zocht ook op andere manieren naar mensen die naar West-Europa wilden. De afgelopen maanden werden ‘klanten’ hoofdzakelijk nog gezocht in Hongarije – door het grote aanbod daar, vermoedt het OM.

1.500 euro voor een rit

Aanvankelijk kostte een rit 700 euro per persoon. De prijs ging de afgelopen maanden omhoog naar 1.500 euro. Volgens het OM „een heel gangbaar bedrag”. Er zijn geen aanwijzingen dat de mensen werden vervoerd onder erbarmelijke omstandigheden. In Nederland werden passagiers afgezet bij treinstations, zegt De Bruin van het OM. „Vanuit daar reisden ze waarschijnlijk direct naar Ter Apel om zichzelf aan te melden.”

De hoofdverdachte had volgens het OM ook contact met smokkelaars die de boottocht van Turkije naar Italië of Griekenland organiseerden. Voor die verscheping betaalden mensen 7000 euro. „Er is een heel netwerk in Europa van vervoerders die contacten met elkaar onderhouden.”

Het aanbod is gigantisch

De hoofdverdachte die vrijdag is aangehouden, onderhield volgens het OM ook „nauwe banden” met een 27-jarige Syrische medeverdachte in het buitenland. Die had contacten met andere mensensmokkelaars en is eerder deze maand in Boedapest is aangehouden.

Vorige week is er ook nog een vrouwelijk familielid van de hoofdverdachte aangehouden in Eindhoven. Zij bewaarde volgens het OM het contante geld dat mensen voor hun rit naar West-Europa betaalden. Zondag is ze in vrijheid gesteld in afwachting van het onderzoek. Het OM verwacht de komende tijd nog meer arrestaties te verrichten.

Eerder opereerden mensensmokkelaars ook vanuit Nederland. Maar dan ging het meestal om op zichzelf staande gevallen, bijvoorbeeld iemand die een keer twee of drie mensen in zijn auto meenam. Eerder deze week maakte de Koninklijke Marechaussee bekend vorig jaar 180 verdachten te hebben opgepakt die zich met mensensmokkel bezighielden.

De Bruin: „Vanwege het hoge aantal Syriërs dat naar West-Europa komt, gaan we er blind van uit dat het aanbod van mensensmokkel toeneemt. Het is een markt van vraag en aanbod en het aanbod is gigantisch.”

In de eerste zeven maanden van dit jaar deden volgens het IND ruim 19.000 mensen een asielaanvraag, 5.000 mensen meer dan over dezelfde periode vorig jaar. Het aantal asielzoekers uit Syrië is volgens het IND in de afgelopen maanden verviervoudigd. Ongeveer de helft van alle asielzoekers komt uit Syrië.

    • Kim Bos