Er lag deze zomer (veel) minder poolijs dan in de jaren 1981-2010

Dit jaar lag er in de zomer slechts 4,4 miljoen vierkante meter ijs rond de Noordpool. Geen record, maar behalve minder oppervlakte heeft het ijs ook minder dikte

De oppervlakte van het poolijs was tussen 1981 en 2010 gemiddeld zo groot als de gele lijn. Foto NASA

De poolzomer zit erop. Het zeeijs rond de Noordpool gaat weer aangroeien, volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA. Daarom gaf ze deze week de foto hierboven vrij. Het is het moment dat de ijsbedekking dit seizoen haar minimale oppervlak heeft bereikt, het zogeheten zomerminimum. Kijk naar het wit binnen de gele lijn, daar gaat het om. Dit seizoen kwam het zomerminimum uit op 4,4 miljoen vierkante kilometer – zo groot als Marokko, Algerije en Libië gecombineerd. De gele lijn geeft het gemiddelde weer in de periode 1981-2010.

De zeeijsbedekking rond de Noordpool wordt sinds 1978 gemeten met behulp van satellieten. Sindsdien is die bedekking trendmatig, zij het met flinke schommelingen, teruggelopen. De afname wordt de laatste jaren in verband gebracht met een toename van extremer winter- en zomerweer op gematigde breedtegraden. Denk aan de hittegolf in Rusland in 2010, en die in Europa in 2003, waarbij in Frankrijk bijna 15.000 mensen omkwamen.

Het zomerminimum van dit jaar is geen nieuw record. Dat stamt uit 2012. Toen kwam het uit op 4,1 miljoen vierkante kilometer. Dit jaar is het iets meer. Maar niet heel veel. NASA schrijft 2015 vooralsnog in de boeken als de op drie na kleinste ijsbedekking sinds 1978. Het is afwachten wat volgend jaar brengt.

In een toelichting bij de foto zei Walt Meier, zeeijsdeskundige bij NASA, dat het ijs niet alleen qua oppervlak is gekrompen, maar ook qua dikte. Daardoor breekt het makkelijker. En dat maakt het weer gevoeliger voor opwarming en voor de invloed van wind en stroming. „In het verleden was het zeeijs als een fort”, zegt Meier. „De oceaan kon alleen van de zijkanten aanvallen. Maar nu lijken de indringers tunnels gegraven te hebben en lijkt het ijspakket van binnen te smelten.”