Dit is de wereld van Borgen

Actrice Malou Gorter gaat premier Birgitte Nyborg spelen en bezocht Kopenhagen.

Actrice Malou Gorter, die bij het Noord-Nederlandse toneel Birgitte Nyborg gaat spelen, in Kopenhagen. Foto Nikolai Linares

‘Ik wil sowieso naar de fontein waar Birgitte Bent ontslaat.” Malou Gorter (46) bladert door haar reisgids, 100% Kopenhagen. Op haar schoot een bruin notitieboekje met in zwarte letters ‘Birgitte’ erop. De actrice van het Noord Nederlands Toneel (NNT) bezoekt de Deense hoofdstad om inspiratie op te doen voor haar rol als premier Birgitte Nyborg, in de Nederlandse toneelversie van de Deense serie Borgen. Ze maakt een tour langs locaties uit de serie, met voorop natuurlijk Christiansborg, de ‘burcht’ waar het parlement zetelt en waar de serie naar is genoemd. Gorter verheugt zich. „Ik wil zo veel mogelijk lezen, zien en voelen van Birgitte. Dat voedt mijn verbeelding.”

Borgen, geschreven door Adam Price, stopte na drie seizoenen in 2013, maar het effect van de serie echoot in heel Europa na. De serie werd aan 85 landen verkocht en vooral Nederland is grootafnemer van de dvd’s. En er zijn al twee Europese theaterbewerkingen: het NNT doet een Borgen-marathon in maart, en er komt een voorstelling in de Berlijnse Schaubühne. Ook de Borgen-tour van Nordic Noir Tours in Kopenhagen is een hit onder toeristen. Price, als hij voor het eerst van de tour hoort: „Really? That’s amazing! De buitenlandse belangstelling blijft me verbazen.”

Vandaag leidt gids Dieuwertje Visser Gorter door Kopenhagen. Kriskras gaat de tour door de stad. Plein af, hoekje om, en plots ontwaren we op een steenworp afstand de indrukwekkende contouren van Christiansborg: de plek die Nyborgs leven gaandeweg de serie volledig bepaalt. Gorter staat even stil op straat, onder de indruk. „Ja. Daar is het. Wauw.”

De Nederlandse actrice beschikt over een griezelige hoeveelheid Borgen-kennis. De marmeren brug waar we op staan? De locatie van een geheime ontmoeting tussen Birgitte en Lars Hesselboe, weet Gorter. De stenen boog aan de overkant? Daar wachtte Troels Höxenhaven ’s nachts op Birgitte, om haar belastende informatie te geven over populist Michael Laugesen. Om de hoek van de brug ligt de zuilengalerij, waar in de serie intensief wordt onderhandeld, uitgeruild en samengespannen. Visser klikt op haar iPad, en hoor: daar klinkt de muziek uit de leader. Nu kan Gorter onder de zuilen door schrijden, begeleid door Birgittes themesong. „Dit is wel heel erg leuk zeg. Ik krijg steeds meer feeling met de wereld van Birgitte.”

Voordat ze wist dat ze Nyborg zou gaan spelen voelde Gorter een zekere afkeer van de politiek, van de spelletjes, het opportunisme en de hardheid. „Maar hoe meer ik me erin verdiep, hoe beter ik begrijp dat Birgitte de kans toch pakt. Je kunt alleen maar invloed hebben als je bereid bent de macht te nemen. En daarvoor moet je offers brengen.” Ze wijst naar de toren van Christiansborg. „In het eerste seizoen staat Birgitte met Bent daar boven. Ze kijken uit over de burcht, de stad, het land, en hij zegt: ‘dit kan allemaal van jou zijn’. En ze doet het: ze pakt die macht. Daar voel ik nu echt bewondering voor.”

Fatale afslag

Verder gaat het, langs de ingang van het parlement (Gorter: „Kijk, daar staan een paar Kasper Juuls”), voorbij de bekende trap, richting de Royal Library Garden. En passant oefent Gorter haar Deens: ‘Hej hej!’ (hallo, dag) en ‘Tak’! (dank). „Ik hoef op toneel geen Deens te spreken, maar het lijkt me wel leuk om soms naar de Deense herkomst van de serie te knipogen.” Maar dan – grote teleurstelling: de fontein van Bent is weg. Waar Birgitte in de serie haar politieke vader verraadt, ligt nu een grote zandbak voor paardenshows. „Och, dat vind ik nou wel héél erg jammer.”

Waarom is die scène zo belangrijk? „De kracht van Borgen is de transformatie van Birgitte. Ze begint als leuk mens, en eindigt als geharnaste premier. Het ontslag van Bent is een sleutelmoment: als mens neemt ze daar een fatale afslag.”

Vanuit de openbare bibliotheek, ook wel Black Diamond genaamd, zien we door de glaspui de kade waar Birgitte journaliste Katrine Fonsmark vraagt om haar spindoctor te worden. Aan de overkant torenen de gebouwen waar in de serie de redactieburelen en opnamestudio’s van TV1 en TV2 zitten. Gorter wandelt er even heen. Rondkijken, sfeer opsnuiven.

Wat is er na afloop van haar Borgen-tour in het kleine bruine boekje bijgekomen? Veel blijft geheim. Maar dit wil ze wel onthullen: „Ik vind, op het eerste gezicht, de Denen bijzonder voorkomend, bijna lief. Dat ‘hej hej!’ klinkt zangerig, heel zoet. Als ik Kopenhagen en zijn inwoners zo zie, vraag ik me af: waar is de lelijkheid? Maken ze ook wel eens ruzie? Dat zullen wij in onze versie iets anders moeten doen; Nederlanders zijn ploertiger. Ik denk dat bij ons één van de politici een enorme driftkikker moet zijn.”

De omgeving en alle anekdotes inspireren enorm, zegt Gorter. „Hoe meer informatie ik heb, hoe beter. We zullen straks tijdens die tien uur toneel hard moeten werken om het gevarieerd en interessant te houden. Daarbij helpen deze details en beelden. Als ik speel creëer ik altijd een wereld voor mezelf, een sfeer waar ik in stap. Veel van wat ik vandaag heb gezien, zal daarin vermoedelijk terugkomen.”

De imponerende omgeving van Christiansborg symboliseert het belang van Birgittes ambt, zegt Gorter. „Ik begin goed te voelen hoe enorm de taak is die ze op zich neemt, en hoe ze dat met helemaal niemand kan delen. Ja, ik kan me voorstellen dat haar baan haar heel eenzaam maakt. Dat gevoel wil ik straks zeker meenemen in mijn vertolking.”

Aan het eind van de tour beklimt Gorter nog even de toren, alleen.

    • Herien Wensink