Opinie

    • Hans Beerekamp

Zeldzaam authentieke boksdocumentaire

Diana Prazak en Lucia Rijker in ‘Bittersweet’. Foto 3doc/BNN

Bijna alle documentaires die we op televisie zien zijn gemaakt voor – en betaald door een omroep. De Nederlandse boksdocumentaire Bittersweet (3DOC/BNN) is echter een aankoop achteraf. De film werd geheel onafhankelijk geproduceerd, geregisseerd, gedraaid en gemonteerd door Marieke Niestadt, die je dus een echte filmmaker kunt noemen.

Zij is een buitenstaander. Ze was fotomodel en daarna televisiepresentator bij Fox Kids en SBS 6. Dit is haar eerste lange documentaire, die wel geld van het Filmfonds kreeg en korte tijd in de bioscoop draaide.

Van een debutant verwacht je niet zo’n intensiteit en controle over de mogelijkheden van die ene camera. Je vermoedt wel te snappen waarom ze zich zo identificeerde met haar hoofdpersoon, die ook een strijd moet leveren om serieus te worden genomen.

Gedurende zes weken volgde Niestadt de voorbereidingen van de Australische supervedergewicht Diana Prazak op een titelgevecht met de Zweedse wereldkampioen Frida Wallberg. De uitdaagster is een Rocky-achtige antiheld, zo te zien geboren aan de verkeerde kant van het spoor en niet moeders mooiste. De kampioen is daarentegen een oogverblindende, koele blondine, wier promotor, tevens partner, dacht een makkelijke tegenstander te hebben geselecteerd, voor een thuiswedstrijd in Stockholm. Maar hij heeft Diana onderschat, en vooral haar trainer, de zesvoudig wereldkampioen, Hollywoodster en boeddhist Lucia Rijker.

Er zijn veel meer klassieke speelfilms over boksen dan documentaires. De werkelijkheid laat zich immers niet gemakkelijk sturen in de richting van de gewenste overwinning van de underdog. Bittersweet voldoet aan het cliché, maar neemt ook een zeer verrassende wending. Het enerverende gevecht eindigt dramatisch in de achtste ronde, met een knock-out en hersenletsel die het einde van Wallbergs professionele carrière zouden betekenen.

De vriendschap tussen Diana en Lucia, door de derde vrouw met de camera zo dicht op de huid gevolgd, heeft de uitdaagster geholpen haar angst voor verliezen te overwinnen. Die knock-out was de bedoeling, alleen had de scheidsrechter de wedstrijd al eerder moeten stoppen. De ravage die volgt, doet Lucia zelfs verzuchten dat dit wel eens het einde van het vrouwenboksen zou kunnen betekenen.

Zo'n vaart loopt het niet, maar de reactie van de nieuwe kampioen is wel heel anders dan die van een man. Als die zijn tegenstander zo vernederd zou hebben, dan had hij trots als een pauw het applaus in ontvangst genomen. Diana is verward, verontschuldigt zich en huilt om wat ze haar opponent aangedaan heeft. Samen met Lucia bidt ze (door te ‘chanten’) dat Frida het zal overleven, wat gelukkig het geval is.

Dit is een film die zich niet gemakkelijk laat vangen in een scenario en die drijft op de bijna organische band van een eenzame filmmaker met haar onderwerp. Van zulke films en filmers als Niestadt hebben we er te weinig in het huidige systeem, met zijn filmplannen, consulenten en voortdurende bijsturing door een omroep.

    • Hans Beerekamp