Het WK rugby begint: een onmisbare gids om het te kunnen volgen

Vanavond begint in Engeland het wereldkampioenschap rugby en RTL 7 pakt groot uit. Alle wedstrijden zijn live te volgen, deels zelfs op televisie, inclusief René van der Gijp. Een gids voor de beginnende rugbykijker.

Italiaanse rugbyers zingen mee met hun volkslied. Foto EPA / Kerim Okten

Vanavond begint in Engeland het wereldkampioenschap rugby en RTL 7 pakt groot uit. Alle wedstrijden zijn live te volgen, deels zelfs op televisie, inclusief voor- en nabeschouwingen en René van der Gijp.

Twintig landen doen dit jaar mee aan het WK. De achtste editie van het toernooi wordt georganiseerd in Engeland, waar de speellocaties niet onder doen voor de grootste Europese voetbalstadions. Het beroemde Twickenham, bijvoorbeeld, heeft een capaciteit van 82.000 mensen. De miljoenen mensen die het toernooi vanuit huis of de kroeg volgen op televisie komen daar nog eens bij. En toch krijgt de sport in Nederland moeilijk voet aan de grond.

Liefhebbers van rugby zeggen zich aangetrokken te voelen tot de harde, maar respectvolle manier waarop het spel gespeeld wordt. Er wordt geklapt voor snoeiharde tackles en gelachen om lullig wegstuiterende balletjes. NRC-columniste en rugbyer Simone van Saarloos legde in Zomergasten zelfs uit hoe rugby de samenleving verder zou kunnen brengen. Misschien wordt het tijd dat ook Nederland rugby leert kijken, te beginnen met het WK. Een onmisbare gids voor de beginnende rugbykijker.

Rugby… Is dat die sport met die pakken en zo’n helm?

Het is de meest gemaakte fout door beginnende rugbykijkers: rugby en american football verwarren. Er zijn talloze verschillen (van de regels en mores tot het veld en de bal) maar het meest opvallend is toch de kleding. Simpel gezegd zijn spelers van american football goed ingepakt en moeten rugbyers het doen met een bitje en soms een scrumcap.

Het eerste dogma voor de rugbykijker: haal nooit american football en rugby door elkaar.

Foto EPA / Geoff Caddick

Een tackle in rugby. Foto EPA / Geoff Caddick

Hoofdstuk 1: het spel

Er bestaan meerdere varianten van rugby. Zo is er league en het Olympische sevens. De variant die vanaf vandaag gespeeld wordt op het WK is union. Vijftien man, een grasmat met de afmetingen van een voetbalveld en tachtig minuten speeltijd.

Het is de bedoeling om meer punten te scoren dan de tegenstander. De meeste punten zijn te verdienen door een try te scoren. Daarbij wordt de bal over de achterlijn (trylijn) in het zogenoemde trygebied of de tryzone op de grond gedrukt. Let op, niet gooien! Je denkt weer aan american football - zie het eerste dogma.

Een try is vijf punten waard, maar er is nog een bonus te verdienen door de conversie te scoren. Bij de conversie trapt een speler van het scorende team de bal richting de H-vormige doelpalen. De plek waarvandaan de bal getrapt mag worden hangt af van de plek waar de try gedrukt is. Hoe dichter bij het midden hoe makkelijker het dus is om de conversie te scoren. Spelers lopen vaak in de tryzone nog door in de hoop hun kansen op de conversie te vergroten. Wordt de bal tussen de palen en over de dwarsligger getrapt krijgt het scorende team twee bonuspunten. Een try mét conversie is dus zeven punten waard, zonder slechts vijf.

De derde manier om punten te scoren is door de bal direct tussen de palen door te schieten. Kicken op de palen, zoals het genoemd wordt, wordt in de praktijk vooral gedaan bij penalty’s en levert drie punten op. Als er op de palen gekickt wordt zonder penalty moet de speler een dropkick maken.

Het tweede dogma voor de rugbykijker: try’s zijn leuker dan kick goals en dienen derhalve te allen tijde aangemoedigd te worden.

Hoofdstuk 2: de aanval

De beginnende rugbykijker zal in eerste instantie waarschijnlijk weinig begrijpen van wat er gebeurt. Vaak wordt de bal heen en weer getrapt en gegooid tot een van de spelers zich op een ogenschijnlijk willekeurig moment in een groepje potige tegenstanders boort. Vervolgens ontstaan er enige tijd stapeltjes spelers, bovenop de toch al ei-vormige bal. Na een poosje maakt iemand blijkbaar een overtreding.

Een cruciale rugbyregel is dat de bal niet voorwaarts gegooid mag worden - dit in tegenstelling tot een andere sport, zie dogma één. Wie een punt wil maken zal dus met bal en al over de trylijn moeten rennen. De bal naar voren schoppen mag wel. Dat is een goede manier om meters te veroveren, maar leidt bijna altijd tot balverlies. Nadeel van lopen met de bal is dat de tegenstander de baldrager - en de baldrager alleen, zie dogma één - mag tackelen. Als dit gebeurt moet de baldrager de bal binnen een paar seconden loslaten en mag te tegenpartij proberen de bal af te nemen. Dit is het moment dat het schijnbare stapeltje ontstaat: het aanvallende team probeert de bal bij zich te houden en de tegenpartij probeert hem af te pakken. Deze spelsituatie heet een ruck.

De ruck is aan allerlei regels gebonden die voor de beginnende rugbykijker niet zo belangrijk zijn. Meestal lukt het de aanvallende partij om de bal in bezit te houden en wordt er opnieuw een poging gedaan door de verdediging heen te breken. Als de aanvallende partij verliest heet dat een turnover en draaien de rollen om.

Soms komt het voor dat een speler wel wordt tegengehouden, maar niet naar de grond gaat. Hij hoeft de bal dan niet los te laten en krijgt steun van zijn medespelers die hem als een soort Romeinse testudo richting trylijn proberen te duwen. Dit heet een maul en komt in wedstrijden veel minder voor dan een ruck.

Het derde dogma voor de beginnende rugbykijker: trek je niet teveel aan van de ruck en wacht rustig af aan welke kant de bal eruit komt.

Foto EPA / Aidan Crawley

Hier besteden wij weinig aandacht aan. Foto EPA / Aidan Crawley

Hoofdstuk 3: de spelhervatting

Als er een fout gemaakt wordt is een aantal spelhervattingen mogelijk. De meest spectaculaire hervatting is de scrum. Er vormt zich een complex bouwwerk van de potigste spelers op het veld. Een speler met het nummer negen op zijn rug en vaak een verontwaardigde blik op zijn gezicht rolt de bal door het midden en beide partijen proberen de ander weg te duwen. Vaak stort het bouwwerk in elkaar en moet de scrum opnieuw worden opgebouwd.

Door het slag spelers dat in de scrum staat bestaat er in een rugbyploeg een lichte tweedeling: de sterke, zware voorwaartsen die zich met de scrum bezighouden en de lichtere, wendbare lijnspelers die geschikter zijn om als goaltjesdieven om de verdediging heen te rennen. Maak het ook als kijker leuk voor jezelf en kies een kant.

Het vierde dogma voor de beginnende rugbykijker: beticht de voorwaartsen of de lijnspelers van respectievelijk sloomheid of zwakte, maar heb teamgeest en het gevoel dat alle rugbyers beter zijn dan voetballers.

Foto EPA / Kieran Galvin

De scrum staat klaar voor de strijd om de bal. Foto EPA / Kieran Galvin

Als de bal of baldrager over de zijlijn is geweest wordt het spel hervat met een line-out. Van de zijkant wordt de bal het veld in gegooid waar spelers in de lucht getild worden om hem eerder te pakken dan de tegenstander. Dit tillen en springen wordt uiteraard gedaan door voorwaartsen omdat de lijnspelers daar te zwak voor zijn.

Hoofdstuk 4: de ref

De scheidsrechter (meestal ref genoemd) heeft altijd gelijk, zelfs als hij ongelijk heeft. De enige speler die met de ref mag spreken is de aanvoerder en ook hij moet op zijn woorden passen. Wie zich daar niet aan houdt krijgt een standje en loopt het risico tien minuten met een gele kaart uit het veld gestuurd te worden, de sin bin in.

Het vijfde dogma voor de beginnende rugbykijker: beschouw klagende spelers als een probleem, niet de ref.

Hoofdstuk 5: de fans

Tot slot de belangrijkste les voor de beginnende rugbykijker: heb waardering voor de harde hits, spectaculaire loopacties en de slimme trucs. Geen vechtpartijtjes, geen relletjes. De fans kunnen gemengd op de tribunes zitten want de echte strijd vindt plaats op het veld.

Het laatste dogma voor de beginnende rugbykijker: neem elkaar niet te serieus, sla na afloop van de wedstrijd de tegenstander niet op het gezicht maar op de schouders en ga samen de pub in.

Foto EPA / Ettore Ferrari

Ierse supporters bij een wedstrijd tegen Italië. Foto EPA / Ettore Ferrari

De finale van het wereldkampioenschap rugby is op 31 oktober om 16.00 uur in de Londense rugbytempel Twickenham en is live te zien op RTL 7. De eerste wedstrijd waarin Nederschot Tim Visser mogelijk in actie komt is op 23 september.