Specialisten: ‘Meer onderzoek nodig naar behandeling depressieve jongeren’

Het leek de omgekeerde wereld: een middel tegen depressie dat suïcidale gevoelens juist aanwakkert. Toch is dat wat SSRI’s, een groep moderne antidepressiva, bij kinderen en jongvolwassenen kunnen doen, zo bleek uit heranalyse van onderzoek uit 1991. In het tijdschrift The BMJ pleiten de auteurs voor terugtrekking van eerder onderzoek.

Nederlandse kinderpsychiaters zijn niet verrast. Meestal krijgen Nederlandse kinderen (12 tot 19 jaar) geen paroxetine, maar fluoxetine (Prozac) voorgeschreven. Ruim 300 kinderen kregen het afgelopen jaar paroxetine en 3.200 kinderen Prozac, zegt de Stichting Farmaceutische Kengetallen. Ongeveer 4.500 kinderen kregen een andere SSRI. Bij jongvolwassenen was 14 procent van de 32.000 SSRI-recepten er een voor paroxetine.

Als een kind in Nederland met depressieve gevoelens bij de dokter komt, is psycho-educatie de eerste stap in de behandeling, vertelt Catrien Reichart, jeugdpsychiater bij Curium-Leids Universitair Medisch Centrum. Maar er zijn uitzonderingen. „Als mensen heel somber zijn, start je meteen met medicatie.” Ook bij lange wachtlijsten wordt eerder naar medicijnen gegrepen.

De commissie die in 2009 de richtlijnen opstelde, besloot dat fluoxetine geschikt is voor kinderen. Maar ook bij dat middel staat in de bijsluiter dat bij kinderen en adolescenten „meer kans op suïcidaal gerelateerd gedrag” is.

Volgens de Nederlandse specialisten wordt er weinig onderzoek gedaan naar antidepressiva voor jongeren, en is ook het onderzoek naar behandeling van depressieve jongeren niet goed ontwikkeld. Jan Buitelaar, hoogleraar psychiatrie en kinder- en jeugdpsychiatrie, verbonden aan het UMC St. Radboud in Nijmegen, was voorzitter van de commissie die de eerste richtlijnen opstelde voor de behandeling van depressieve kinderen. „De middelen die voorgeschreven worden aan volwassenen, worden niet onderzocht voor jongeren. Het is te duur en omgeven door risico’s en bijwerkingen.” Met Reichart bepleit hij meer onderzoek naar de behandeling van depressieve jongeren.