Geen dubbele wanden, geen lijken

De marechaussee controleert langs de grenzen op vluchtelingen. „Internationale bussen zijn lastig.”

Foto Merlin Daleman

De vrachtwagenchauffeur uit Servië begrijpt maar al te goed waarom een motorrijder van de Koninklijke Marechaussee hem vanaf de snelweg naar een parkeerplaats heeft gedirigeerd. Controle op vluchtelingen. „Het is een catastrofe”, roept hij vanuit zijn cabine. Langs de grens met Hongarije heeft hij vluchtelingen gezien die met wapens werden bedreigd door het leger. „Catastrofe!”

De Serviër is een van de tientallen truckers die gisteren werden aangehouden aan de Duits-Nederlandse grens bij Babberich. De marechaussee begon daar, op een druilerige parkeerplaats langs de A12, met de eerste van een reeks intensieve controles op het vervoer van vreemdelingen, „mensonterende incidenten” en mensensmokkelaars. „We zien grote groepen vreemdelingen deze kant op komen”, vertelt luitenant-generaal Hans Leijtens, commandant van de marechaussee. „De kans dat we mensensmokkelaars aantreffen is groter geworden. Vandaar deze controles aan de binnengrenzen, langs deze hoofdroute vanuit het oosten en ook langs de snelwegen in het zuiden. En in internationale treinen en op vaarwegen.” De marechaussee mag, op grond van artikel 417b van het Vreemdelingenbesluit, tijdelijk intensiever controleren dan is toegestaan onder het Schengenverdrag. Het geldt vooralsnog voor vier weken.

Veertig treinen per dag

„We hebben geen uitbreiding van bevoegdheden gekregen, maar een uitbreiding naar tijd en plaats”, zegt Leijtens. Zo mag een tijdelijke controle op deze parkeerplaats twaalf in plaats van de gebruikelijke zes uur duren. Mogen er veertig in plaats van twintig treinen per dag worden gecontroleerd. En worden extra mensen opgetrommeld. Er is ondersteuning van de luchtmobiele brigade, de douane, de hondenbrigade en van de Duitse politie, die trucks en bestelwagens achternarijdt wanneer die kort voor de controle een afslag nemen.

Tibi Batusariu uit Roemenië rijdt houtsnippers uit Bielefeld naar een papierfabriek in Eerbeek. „Ik heb nog maar een uur om straks te lossen en weer te laden. Terug naar München”, zegt hij, haastig de riemen van het dekzeil vastsjorrend. De Brit Ian Scoba rijdt met materiaal voor tentoonstellingen in een kleine vrachtwagen. Hij schrok toen hij door een motorrijder aan de kant werd gezet. „Mijn hart ging tekeer. Maar het is goed dat er controles zijn. De migranten vormen een groot probleem.”

Sommige chauffeurs spreken geen woord Engels of Duits en hebben geen enkel benul. Ze stappen in hun korte flodderbroeken uit en begrijpen niet waarom ze worden gecontroleerd. Verbaasd kijken ze hoe speurhond Lynn op commando tegen hun wagen opspringt. „Ze is getraind in het ruiken van mensen”, zegt hondengeleider Bas Janssen Steenberg. „Ze ruikt uitgeademde lucht. Zweet. Huidschilfers. Een lijk zou ze niet ruiken.”

De chauffeurs werken bereidwillig mee als daarna een van de rode baretten de vrachtwagen in springt, gewapend met ladder, zaklantaarn, prikpen en spiegeltjes. „Wij zijn getraind om een ruimte systematisch te doorzoeken”, legt korporaal Dominique uit. Vinden doet hij niets. Geen mensen in dozen. Geen dubbele wanden. Geen lijken. Lynn heeft niet geblaft.

De mannen van de marechaussee werken op „intuïtie en ervaring”, zegt opperwachtmeester Marco. Deze week nog trof de marechaussee op deze parkeerplaats in een internationale toeristenbus een Syriër die wordt verdacht van mensensmokkel. Hij reisde samen met een persoon zonder papieren, zelf beschikte hij over een Duitse verblijfsvergunning.

Schoolreisje

Marco: „We hebben natuurlijk snel door of we te maken hebben met een schoolreisje of met een bejaardentripje. Internationale bussen zijn lastiger. Ze zijn aantrekkelijk voor mensensmokkelaars. Je kunt mensen tussen de backpackers zetten. Maar er zijn methodes om te bepalen of bepaalde personen bij elkaar horen, ook al zeggen ze van niet. Bijvoorbeeld doordat ze net iets te nadrukkelijk afstand van elkaar nemen. Maar laat ik er maar niet te veel over zeggen. Smokkelaars kunnen daar hun voordeel mee doen.”

Na ongeveer zes uur gaat de marechaussee debriefen, zegt leider Marco. Er zijn geen smokkelaars aangetroffen en geen vreemdelingen die men had kunnen helpen aan een routebeschrijving naar Ter Apel en een treinkaartje. „Het is rustig geweest.”

    • Arjen Schreuder