Sterke krul

Kroes was lang niet netjes. Tegenwoordig lijkt het alsof je geen sterke zwarte vrouw kunt zijn zónder kroeshaar. Deze week is er een boek over uitgekomen: Little Black Hair Book.

Foto’s Martika de Sanders

Kroeshaar was lange tijd ’binnenhaar’; haar dat alleen binnenshuis werd getolereerd, vooral bij vrouwen. Bij kleine meisjes werd het gevlochten, vanaf de middelbare school werd het ontkroesd. „Kroes werd gezien als niet netjes”, zegt Janice Deul. „Wie het niet wilde straighten, vlocht het, of deed er een doek omheen. Dat heeft zijn wortels in het slavernijverleden: het uiterlijk van de overheerser was de norm, en die norm is van generatie op generatie overgedragen.”

De Nederlands-Surinaamse journalist Deul is met blogger Sandra Sprott (Antilliaanse vader, Nederlandse moeder) initiatiefnemer en auteur van het net verschenen Little Black Hair Book, waarin tientallen bekende en minder bekende Nederlandse mannen en vrouwen uitgebreid aan het woord komen over hun haar. Zo'n dertig procent van de Nederlanders heeft volgens Deul en Sprott ‘niet-westers haar’ dat van nature een sterke krul heeft – Aziatisch haar valt dus buiten de definitie. Niet al die Nederlanders zijn overigens donker. Ook presentator Hadassah de Boer heeft bijvoorbeeld ‘black hair’ („Mijn grootvader was joods, ik denk dat het daarvan komt”, zegt ze in het boek). Het voorwoord is geschreven door de eveneens blanke Harriet Calo, een gepensioneerde bladenmaker met een bos wilde rode krullen, die Deul „onze excuusautochtoon” noemt.

Gekocht haar

Deul en Sprott willen met hun boek een ode brengen aan natuurlijk kroeshaar, dat voor het eerst sinds de jaren zeventig weer een grote trend is. „Soms lijkt het zelfs bijna of je geen sterke, zwarte vrouw kunt zijn als je geen afro hebt”, aldus Deul, die net als Sprott „gekocht haar” heeft, losse strengen die aan hun eigen haar zijn vastgemaakt.

Dat wil niet zeggen dat de afro ook door de buitenwereld altijd wordt geaccepteerd. Een van de eerste mensen die Deul en Sproot interviewden was een grondstewardess, Linsey Leisberg, die toen ze voor het eerst met een afro naar haar werk ging, te horen kreeg dat ze de passagiers daarmee te veel zou afleiden en dat het bovendien tegen de regels was. „Dat had ik nooit zien staan, en anders had ik er niet voor getekend”, zegt Leisberg „Ik doe mijn werk en daar ben ik goed in. Hoezo komt een blanke meneer me dan vertellen dat ik mijn haar niet mag dragen op de manier die ik wil?”

Apolonia Ustasia, fitnesskampioen en adviseur voor justitie, vertelt ze hoe op familiefeestjes opmerkingen over haar natuurlijke krullen worden gemaakt. „Vaak door ooms en neven. Ook bij veel zwarte mannen leeft het idee dat kroeshaar niet goed is zoals het is.”

Overigens hebben niet alle geïnterviewden een kroeskapsel. „Om met een afro op tv te komen, zou ik echt iets moeten overwinnen”, zegt nieuwslezer Simone Weimans, die lange vlechten heeft. „Deep down associeer ik een afro ook eerder met ‘niet-representatief’.”

    • Milou van Rossum