Politie mag de nekklem voorlopig blijven gebruiken

Een demonstratie van de omstreden nekklem. Foto ANP / Sander Koning

De politie hoeft niet te stoppen met het gebruik van de nekklem omdat de techniek niet per definitie onrechtmatig is. Dat heeft de rechtbank geoordeeld in een kort geding. Volgens de rechter moet per geval bekeken worden of het geweld van de politie niet buitenproportioneel was.

De nekklem kwam in opspraak na de dood van Mitch Henriquez die na zijn arrestatie, waarbij de klem werd gebruikt, overleed. Activist Frank van der Linde had de zaak tegen de staat aangespannen omdat hij van mening is dat de klem gevaarlijk is en bovendien niet in de wet omschreven staat als techniek die de politie mag gebruiken. De rechtbank oordeelde echter dat het gebruik van politiegeweld is toegestaan en dat daar nu eenmaal risico’s aan verbonden zijn:

“Dat het gebruik van de nekklem een dodelijke afloop kan hebben, maakt dat – hoe betreurenswaardig het ook is indien dat zich voordoet – niet anders. In die zin onderscheidt de nekklem zich immers niet van andere vormen van geweld of het gebruik van vuurwapens door de politie.”

De nekklem wordt bij de politie wel toegepast, maar niet aangeleerd of getraind. Volgens de landsadvocaat is dat een bewuste keuze, zodat de techniek alleen wordt gebruikt als laatste redmiddel.

Nader onderzoek niet afgerond

De rechter vindt dat de minister uiteindelijk moet bepalen of de politie doorgaat met het gebruik van de klem. Het onderzoek dat de Inspectie Veiligheid en Justitie op verzoek van de minister momenteel hiernaar doet, is nog niet afgerond. “Een rechter kan hier – zeker in kort geding en mede gelet op al hetgeen hiervoor is overwogen – niet vooruit lopen”, zo is in het vonnis te lezen.

Van der Linde zegt het op te nemen voor mensen als Mitch Henriquez, maar is in het verleden ook zelf in een nekklem geplaatst. “Je krijgt het gevoel dat er nog meer doden moeten vallen voordat er bezinning komt over waar we eigenlijk mee bezig zijn”, aldus een teleurgestelde Frank van der Linde tegen ANP. Hij is een crowdfundingactie begonnen om de proceskosten te kunnen betalen die door de uitspraak van de rechter voor zijn rekening komen.