Interim-regering Burkina Faso afgezet, leger benoemt nieuwe leider

De presidentiële garde van Burkina Faso heeft generaal Gilbert Diendéré benoemd tot staatshoofd. Eerder op de dag werd de interim-regering onder leiding van president Michel Kafando afgezet. Gisteren gijzelden de militairen de regering.

In de straten van hoofdstad Ouagadougou van Burkina Faso worden schoten gelost om demonstranten te verspreiden. Zij protesteren tegen de gijzeling van de regering door de presidentiële garde. Foto Reuters/Joe Penney

De presidentiële garde van Burkina Faso heeft generaal Gilbert Diendéré benoemd tot staatshoofd. Eerder op de dag werd de interim-regering onder leiding van president Michel Kafando afgezet. Gisteren gijzelden de militairen de regering.

De legereenheid verspreidde op staatstelevisie een statement waarin de oprichting van een ‘Nationale Raad voor Democratie’ onder leiding van Diendéré wordt bekendgemaakt. De raad moet de nieuwe verkiezingen organiseren. Die stonden voor 11 oktober gepland, maar het is nu onduidelijk wanneer ze gehouden worden, kondigde Diendéré aan in een interview met het Franse televisiestation France 24. Tegen het in Parijs gevestigde Afrikaanse tijdschrift Jeune Afrique zei Diendéré over de telefoon dat de garde heeft ingegrepen omdat er “pre-electorale onzekerheid heerste in Burkina Faso” en om “destabilisering van het land te voorkomen.”

Verder sluiten de nieuwe machthebbers de grenzen van het land en wordt er een avondklok ingesteld. Ook zijn de staatszender RFI en van de commerciële zender Omega voorlopig uit de lucht gehaald.

Wel link, geen contact met Compaoré

De presidentiële garde - circa 1.200 elitetroepen die worden gezien als een leger binnen het leger - is op de hand van de vorig jaar afgezette president Blaise Compaoré. Diendéré is de voormalige stafchef van Compaoré en de twee zijn vrienden sinds hun jeugd. Leden van Compaoré’s partij en mensen die hem steunden zijn onverkiesbaar verklaard bij de aankomende verkiezingen, tot onvrede van de militairen.

Diendéré ontkende tegen France 24 echter contact te hebben gehad met Compaoré. Volgens hem leidde de manier waarop de interim-regering het land bestuurde en de verkiezingen voorbereidde tot het ingrijpen van de presidentiële garde.

Twitter avatar France24_en FRANCE 24 English Ex-president Compaoré played no role in takeover, #Burkina coup leader tells @FRANCE24 http://t.co/FGOS39lBgt #Iwili http://t.co/5NGTp5Mxoi

De voorzitter van het interim-parlement, die tot nu toe de verantwoordelijkheid had voor de verkiezingen, is ook afgezet. Hij sprak op lokale televisie van een staatsgreep en riep de andere regeringstroepen op “een menigte te mobiliseren tegen dit verraad”.

Lot regeringsleden onduidelijk

Naast onvrede over de voorwaarden rondom de aanstaande verkiezingen was er sprake van een doorlopend conflict tussen de overgangsregering en de presidentiële garde. Afgelopen maandag riep een overheidscommissie in een rapport op de elite-eenheid op te heffen, niet voor het eerst. De militairen waren fel gekant tegen de aanstelling van interim-premier Yacouba Isaac Zida.

In de straten van de hoofdstad Ouagadougou hebben zich demonstranten verzameld die protesteren tegen de gijzeling van de regering, aldus persbureau AFP. Militairen proberen met waarschuwingsschoten de menigte uit elkaar te drijven. Ze hebben toegangswegen naar het parlementspaleis afgezet. Tot nu toe zijn er drie doden en minstens zestig gewonden gevallen bij de onrusten, zo melden bronnen aan Reuters.

De interim-bewindslieden worden nog altijd gegijzeld. President Kafando en premier Zida zijn onder huisarrest geplaatst en maken het volgens de coupplegers goed. Diendéré heeft gezegd ze op termijn te zullen vrijlaten. De gijzeling van gisteren, die plaatsvond tijdens een kabinetsoverleg in de hoofdstad Ouagadougou, is direct veroordeeld door onder andere de VN en de VN Veiligheidsraad, de EU, en de Afrikaanse Unie. Zij eisen de vrijlating van de kabinetsleden.

Twitter avatar France24_en FRANCE 24 English #BREAKING - Detained Burkina Faso leaders will be freed, coup leader tells FRANCE 24 http://t.co/ebBWxX5c6J http://t.co/drQekoDrSV

Oud-kolonisator en huidig bondgenoot Frankrijk, dat elitetroepen in Burkina Faso heeft gestationeerd voor het bestrijden van extremistisch geweld in de regio, heeft de staatsgreep veroordeeld maar zal de militairen niet inzetten in het conflict, aldus premier Hollande.

Eerst Compaoré, toen Zida, daarna Kafando

Tot vorig jaar werd Burkina Faso geregeerd door Blaise Compaoré. Hij was 27 jaar aan de macht. Toen hij probeerde de grondwet te wijzigen zodat hij een nieuwe termijn als president kon beginnen werd hij door een volksopstand verjaagd. Hij vluchtte naar buurland Ivoorkust.

Zida, een hooggeplaatste militair binnen de presidentiële garde, werd daarna als nieuwe regeringsleider naar voren geschoven door het leger. Dat leidde echter tot protesten uit binnen- en buitenland omdat zij wilden dat de macht in handen van het volk kwam, niet van het leger. Daarop werd Kafando, een voormalig VN-diplomaat, aangesteld als interim-president. Kafando, die niet herkozen kan worden in oktober, had de taak het land te leiden tot de volgende verkiezingen.

Burkina Faso is een belangrijke bondgenoot voor de Verenigde Staten en voor Frankrijk in het bestrijden van extremistisch geweld in de regio.