Een schatkamer vol onontdekte fotowerken

‘De lat hoog, de drempel laag.’ Zo omschrijft de nieuwe directeur van Unseen, Rixt Hulshoff Pol, de fotografiebeurs die dit jaar voor de vierde keer plaatsvindt in de Westergasfabriek in Amsterdam. Unseen is een beurs die toegankelijk wil zijn, informeel, een interessante ontmoetingsplek voor kunstenaars en verzamelaars, maar ook voor het brede publiek. „Wij willen laten zien dat een beurs geen intimiderend evenement hoeft te zijn”, zegt artistiek leider Emilia van Lynden. „Ook jongere verzamelaars moeten zich hier welkom voelen. Je hoeft geen bakken met geld te hebben. Voor 800 euro kun je al een heel mooie foto kopen.”

De naam Unseen mag je gerust letterlijk nemen. Unseen staat voor ongezien werk. Kersverse foto’s dus, van jonge talenten. Maar ook nieuw en nog onbekend werk van bekendere namen als Jacqueline Hassink, Nobuyoshi Araki of Erwin Olaf. Onder het kopje Unseen Premières worden ruim tachtig fotowerken of -series getoond die nog niet eerder in galeries of op beurzen te zien waren. Wie straks de poorten van de monumentale Gashouder binnenloopt, betreedt dus een schatkamer vol onontdekte foto’s. Hier kun je nog het gevoel krijgen „er vroeg bij te zijn”, zegt Hulshoff Pol – voordat zo’n kunstenaar ontdekt wordt door hele zwermen gretige volgelingen.

In die zin is Unseen een eigenzinnige beurs. Op Art Basel of op de Frieze Art Fair zul je vaak werken zien van kunstenaars die zichzelf als merk al bewezen hebben. En op een gevestigde fotobeurs als Paris Photo kom je vaak hetzelfde rijtje voorspelbare, gecanoniseerde namen tegen: Ansel Adams, Diane Arbus, Richard Avedon, Henri Cartier-Bresson. Maar op Unseen zie je hoe jonge Iraanse fotografen als Abbas Kowsari en Mohammad Ghazali het dagelijks leven in Teheran vastleggen. Hier laten pas geopende galeries als Webber Gallery Space uit Londen, Cinnamon uit Rotterdam of Dürst Britt & Mayhew uit Den Haag hun rijzende sterren zien. Je bladert er door zeldzame, in eigen beheer uitgebrachte fotoboeken. Je ontdekt nieuwe visies op landschapsfotografie of fotojournalistiek, ziet nieuwe trends in de conceptuele kunstfotografie.

Wat die belangrijkste trends zijn, leest u in deze speciale bijlage van NRC Handelsblad. Duidelijk is dat fotografie al lang geen geïsoleerd eiland meer is. Het is een plek waar volop geëxperimenteerd wordt, waar cross-overs worden gemaakt naar schilderkunst en beeldhouwkunst, naar film en zelfs naar performancekunst. Het proces van het maken, het afdrukken, het samplen van beelden speelt bij veel jonge kunstenaars een belangrijke rol. Aloude genres als het landschap, het portret of het stilleven worden door deze generatie opnieuw bezien. Anderen keren juist terug naar analoge technieken, zoals Awoiska van der Molen, die haar verstilde landschappen nog altijd zelf in de doka afdrukt.

Als de Unseen-beurs zondagavond zijn deuren sluit, kunt u het festivalgevoel elders in de stad nog even vasthouden. Tot 27 september tonen veertig instellingen in Amsterdam hun favoriete fotografen. Ook dat onderdeel is een ontdekkingstocht: langs plekken die doorgaans voor het publiek gesloten zijn.