Klimaat

De metamorfose van ExxonMobil

Er is wetenschappelijke overeenstemming dat de mensheid het klimaat vrijwel zeker beïnvloedt door kooldioxide die vrijkomt bij de verbranding van fossiele brandstoffen. Een verdubbeling van de concentratie van kooldioxide leidt waarschijnlijk tot 2 à 3 graden temperatuurstijging. Sommige landen hebben misschien baat bij die opwarming, maar er zullen ook landen zijn waar de landbouwproductie daalt of zelfs wordt vernietigd. Actie is geboden, binnen vijf tot tien jaar zullen harde besluiten moeten worden genomen over een nieuwe energiestrategie. Anders zijn we misschien wel te laat.

Hier zijn niet Greenpeace of het Wereldnatuurfonds aan het woord, maar wetenschappers van ExxonMobil, de Amerikaanse energiegigant die vooral bekendstaat als sponsor van klimaatscepsis. Het zijn conclusies die door wetenschappers in dienst van het bedrijf aan het eind van de jaren zeventig van de vorige eeuw werden getrokken.

De website Inside Climate News heeft na een uitgebreid onderzoek de geschiedenis beschreven van Exxon’s moeizame relatie met het thema klimaatverandering. De Research & Engineering afdeling van Exxon waarschuwde de top van het bedrijf al bijna veertig jaar geleden voor de gevolgen van de opwarming. De directie begreep het belang van die waarschuwing – voor de planeet en voor de eigen bedrijfsvoering – en investeerde in verder onderzoek.

Het enthousiasme was groot. Een van de onderzoekers, Harold Weinberg, zag een grote kans voor Exxon:

‘This may be the kind of opportunity that we are looking for to have Exxon technology, management and leadership resources put into the context of a project aimed at benefitting mankind.’

Een collega zei schreef aan de Exxon topman Edward David:

‘Exxon must develop a credible scientific team that can critically evaluate the information generated on the subject and be able to carry bad news, if any, to the corporation. [...] This team must be recognized for its excellence in the scientific community, the government, and internally by Exxon management.’

In een rapport uit 1982 met de nadrukkelijke opdracht ‘not to be distributed externally’ staat dat de gevolgen van klimaatverandering tegen de tijd dat ze zich gaan voordoen wel eens onomkeerbaar zouden kunnen zijn. En dan komt de belangrijkste conclusie: ‘dat zou grote reducties vereisen van het gebruik van fossiele brandstoffen’.

De wetenschappers begrepen ook wel dat publicatie van hun conclusies in wetenschappelijke tijdschriften gevolgen zou kunnen hebben voor het bedrijf. En dat Exxon in de media wel eens onder vuur zou kunnen komen te liggen. Toch bepleitten ze dat. Het was, schreef Roger Cohen, hoofd van het onderzoekslab, de ‘ethische verantwoordelijkheid’ van Exxon.

Op een door Exxon zelf georganiseerde klimaatconferentie in 1982 zei David zelf:

‘few people doubt that the world has entered an energy transition away from dependence upon fossil fuels and toward some mix of renewable resources that will not pose problems of CO2 accumulation [...] I’m generally upbeat about the chances of coming through this most adventurous of all human experiments with the ecosystem.’

De bedrijfstop aarzelde. In rapporten voor de aandeelhouders werd met geen woord gerept over deze, mogelijk voor oliemaatschappijen zeer ontwrichtende ontwikkeling. En toen eind jaren tachtig de gevolgen van klimaatverandering steeds openlijker werden bediscussieerd, was er van Exxon’s onbevangenheid over het onderwerp niets meer over. Het bedrijf werd een van de grootste financiers van de klimaatsceptici. Via ondermeer de Global Climate Coalition en het American Petroleum Institute betaalde het mee aan de lobby tegen maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.

In 1997, het jaar waarin in Kyoto voor het eerst een internationaal klimaatverdrag werd gesloten, zei Lee Raymond, CEO van Exxon:

‘Let’s agree there’s a lot we really don’t know about how climate will change in the 21st century and beyond [...] We need to understand the issue better, and fortunately, we have time. It is highly unlikely that the temperature in the middle of the next century will be significantly affected whether policies are enacted now or 20 years from now.’

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.

    • Paul Luttikhuis