Zand op zijn stukje appel? Dat wast het wilde zwijn er zelf af

Europese wilde zwijnen wassen hun voedsel voor ze het opeten.

Geen vuile appels voor wilde zwijnen. Foto Thinkstock

Eten als een zwijn? Dat is netjes, knap, en vooruitdenkend. Europese wilde zwijnen kunnen zo nodig hun voedsel wassen. Een stuk appel of wortel met hinderlijk zand dragen ze naar een watertje dichtbij, om het daarin, duwend met de snuit, te reinigen – en dan pas tussen de kaken te vermorzelen.

De ontdekking gebeurde tijdens de feestelijke opening van een verblijf voor wilde zwijnen in Zoo Basel. Voor de netheid was er een nieuwe laag zand aangebracht in het verblijf, en voor de levendigheid tegenover de pers werden er halve appels voor de zwijnen geworpen. Binnen de kortste keren stonden de volwassen dieren in het beekje verderop hun buit te reinigen. Dat viel de verzorgers op. Zwitserse antropologen kwamen hun waarnemingen herhalen (Animal Cognition, online).

Alle volwassen dieren in de groep doen aan voedsel wassen – en alleen als het noodzakelijk is. Schoon gepresenteerde appelhelften verorberen ze namelijk meteen, alleen voor vieze nemen ze de tijd in hun beekje.

Hun talent voor het uitstellen van een beloning – een heilige graal voor werkelijk knap diergedrag – is groots. Ook nadat de wilde zwijnen een beetje waren uitgehongerd togen ze met hun nu extra verlokkelijke vieze voedsel eerst als wasvrouwen naar het water. Eén wat luier zwijn ontwikkelde wel een andere methode. Ruimhartig kwijlen op voedsel spoelt dat ook schoon, zonder dat je hoeft te lopen – het is maar een tip.

Die reinheid is bijzonder. Voedsel wassen doen zelfs wasberen niet. Tenminste: niet doelgericht. Wasberen zoeken graag tastend hun voedsel aan de waterkant, en bij gebrek aan bezigheid in gevangenschap brengen ze dus saai landvoedsel, een peentje of druif, naar het water. Om er eens fijn naar te tasten, zo hebben ze wat te doen.

Zwijnen zijn knapper. Is hun echte waswerk sociaal geleerd? Dat moet nog worden uitgezocht. Apen die eerder aan een strand aardappels leerden wassen – tegen zand en voor smaakverbetering – kregen al die lof. Misschien verdient het vieze zwijn, dat door preventieve gebitszorg en schonere spijsvertering extra vet wordt, hetzelfde. Lof.

    • Frans van der Helm