Het gevaar van geen tweestatenoplossing

Ik schrijf vandaag anticyclisch – dus niet vluchtelingen, oorlog in Syrië, of de uitwassen van de Islamitische Staat, maar het uit de mode geraakte conflict tussen Israël en de Palestijnen. Dat komt doordat ik vorige week naar een lezing ben geweest van Robert Serry, die zojuist na zeven jaar dienst is vertrokken als speciale VN-gezant voor Israël en de Palestijnen. Dus kon hij nu eens een stukje meer van zijn tong laten zien. Ook weer niet het achterste, getuige de titel van zijn lezing, ‘The Vanishing Prospects for a Two State Solution’. Dat uitzicht is 100 procent verdwenen, als je helemaal eerlijk bent.

Serry maakte ondiplomatiek gehakt van de Israëlische koppeling van tweestatenoplossing en doorbouwen in de nederzettingen. De onzin van die koppeling is voor elk gewoon mens duidelijk – als je serieus zo’n oplossing wilt bouw je voor de sloop. Doe je toch niet? Die bouw is bovendien illegaal onder het internationaal recht. Maar ja, de wereld is nooit verder gekomen dan die flauwe verklaringen uit de officiële-verklaringen-kast: zo van nieuwbouw is „niet nuttig” – u heeft het vaak genoeg in de krant gelezen.

Daarvan is Israël niet onder de indruk waardoor, zoals Serry zei, één partij 20 jaar onderhandelen lang de spelregels kon veranderen. Het resultaat: meer dan 500.000 kolonisten, van wie een aanzienlijk deel niet van plan is ooit het gebied te verlaten. En bedenk, juist die kolonisten zijn stevig vertegenwoordigd in het Israëlische kabinet. Onderminister van Buitenlandse Zaken Tzipi Hotovely heeft als openlijke doelstelling de wereld ervan te doordringen dat ‘Judea en Samaria’ niet bezet Palestijns gebied is maar „van ons”.

Natuurlijk had ik kunnen volstaan met een link naar zijn lezing (www.upeace.nl), maar dan had u de woede van de Egyptische ambassadeur gemist, die niet pikte dat Serry het anti-Hamasbewind in Kairo mede verantwoordelijk stelde voor de crisissituatie in de Gazastrook. Wegens de bijna-permanente afsluiting van de grens. En de woede van de Palestijnse ambassadeur omdat Serry de Palestijnse tweedracht óók noemde als reden dat vrede steeds verder uit zicht raakt. De slachtoffers krijgen weer eens de schuld, riep hij. Daar had hij deels gelijk in: Israël helpt graag een handje Palestijnse verzoening te blokkeren. Maar Hamas en Fatah zijn allereerst zelf schuldig aan hun verdeeldheid. Heel aardig, die opschudding.

Verder somberheid. De Gazastrook raakt onbewoonbaar en koerst af op een nieuwe oorlog. In de regio is er op de keper beschouwd alleen nog keus tussen de repressie van de contrarevolutie – zie Egypte – en jihadisme. Dit is voor Israël een excuus om zich achter prikkeldraad terug te trekken en niets te doen. Maar, waarschuwde Serry: hoe ziet Egypte er over 10, 15 jaar uit? Misschien ook chaos. En Syrië? En de Palestijnen zelf? Wat doen die als er geen uitzicht komt op een toekomst? En wat doet blijvende onderdrukking van de Palestijnen met de eigen democratie? Ja, veel beter nu serieus aan vrede te gaan werken. Maar Serry gelooft daar niet echt in, dacht ik, en ik dus helemaal niet.