Drie miljoen doden door fijnstof en ozon

Door vervuilde buitenlucht sterven wereldwijd 3,3 miljoen mensen jaarlijks vroegtijdig. Wanneer strengere regels voor uitstoot en luchtkwaliteit uitblijven, zullen er in 2050 wereldwijd bijna twee keer zoveel mensen vroegtijdig overlijden.

Vuilverbranding in een woonwijk in de stad Bombay, 13 december 2003. Foto AFP / Rob Elliott

Door vervuilde buitenlucht sterven wereldwijd 3,3 miljoen mensen jaarlijks vroegtijdig. De meeste doden vallen in China (1,36 miljoen per jaar) en India (645.000). Wanneer strengere regels voor uitstoot en luchtkwaliteit uitblijven, zullen er in 2050 wereldwijd bijna twee keer zoveel mensen vroegtijdig overlijden – 6,6 miljoen.

Dat heeft een internationale groep wetenschappers berekend op basis van computermodellen voor die luchtkwaliteit aan ziekte koppelen. Het gaat vooral over fijnstof en ozon en de invloed die ze hebben op de vroegtijdige sterfte aan hart-, hersen- en longaandoeningen. Als mensen daaraan voor hun zeventigste overlijden telt dat als een vroegtijdige dood.

Het onderzoek is gisteren gepubliceerd in het tijdschrift Nature. Eerste auteur is de Nederlander Jos Lelieveld, een van de directeuren van het Max Planck instituut voor chemie in Mainz.

Kleinschalig energieverbruik

De belangrijkste bronnen van de luchtvervuiling in Azië zijn huiskachels die op hout of kolen worden gestookt, afvalverbranding en dieselgeneratoren. Dit zogeheten kleinschalig energieverbruik draagt ook bij aan de vervuiling van de lucht binnenshuis. Daar is in deze studie niet naar gekeken, maar uit eerder onderzoek is bekend dat door vervuilde lucht binnenshuis wereldwijd jaarlijks nog eens zo veel mensen (3,4 miljoen) overlijden.

Dat maakt luchtvervuiling – binnen en buiten het huis gecombineerd – een belangrijke risicofactor voor de wereldgezondheid. “Belangrijker dan bijvoorbeeld malaria en aids gecombineerd”, zegt Lelieveld.

En fijnstof is gevaarlijker dan ozon, zo laat het onderzoek zien. Het gevaarlijkst zijn fijnstofdeeltjes kleiner dan 2,5 micrometer (een micrometer is een duizendste millimeter).

Lees morgen het hele verhaal over fijnstof en ozon in NRC.

    • Marcel aan de Brugh